Kodeks etyczny
Wszelkie wykryte przypadki niewłaściwego postępowania ze strony autorów, recenzentów lub redaktorów stanowią podstawę do podjęcia odpowiednich działań ze strony redakcji i będą podlegały odpowiednim restrykcjom.
POSTANOWIENIA ETYCZNE
Obowiązki redaktora:
ü Wykonywać obowiązki w sposób obiektywny, zrównoważony i sprawiedliwy bez dyskryminacji żadnej ze stron.
ü Dążyć do spełnienia potrzeb autorów oraz czytelników.
ü Podnosić jakość czasopisma.
ü Kontrolować, analizować i akceptować artykuły do publikacji na podstawie ich wartości naukowej, bez oddziaływania komercyjnego.
ü Udzielać autorom odpowiedzi na wszelkie skargi, które powinny być rozpatrywane bez względu na terminy zatwierdzające publikację.
ü Zapewnić autorom dostęp do wszelkiej dokumentacji związanej z procedurą publikacji.
ü Zapewnić redaktorom podejmowanie rzetelnych decyzji w kwestiach przyjęcia lub odrzucenia artykułu.
ü Zapewnić przejrzysty proces recenzowania.
ü Publikować wskazówki i wytyczne dla recenzentów.
ü Zapewnić prawidłowy proces recenzowania „double-blind peer review” z zachowaniem anonimowości recenzentów.
ü Monitorować przejawy wszelkich naruszeń kwestii etycznych.
Obowiązki recenzentów:
ü Zachować poufność wszelkich informacji dostarczonych przez redaktora lub autora, nie zachować ich i nie kopiować.
ü Oceniać obiektywnie, bez konfliktu interesów (finansowych, instytucjonalnych, współpracy lub innych relacji między recenzentem a autorem) z badaczem i/lub podmiotami finansującymi badania. Redaktor musi być poinformowany o takich relacjach, a recenzent powinien wycofać swój udział w procedurze recenzowania dla danego artykułu.
ü Powiadomić redaktora o każdej opublikowanej lub przesłanej treści, która jest zasadniczo podobna do treści recenzowanej.
Obowiązki autorów:
ü Wszyscy autorzy są zobowiązani do udziału w procesie recenzowania.
ü Niedozwolone jest publikowanie tych samych badań w więcej niż jednym czasopiśmie, wykorzystywanie fałszywych danych lub plagiatu. Wszystkie dane zawarte w artykule powinny być rzetelne i prawdziwe.
ü Autorzy powinni prowadzić dokładną ewidencję danych związanych z nadesłanym artykułem oraz dostarczać lub udostępniać te dane na uzasadnione żądanie redakcji czasopisma.
ü Autorzy powinni potwierdzić oryginalność treści artykułu. Kiedy używają materiałów z innych źródeł, powinni uzyskać pozwolenie na ich odtworzenie.
ü Wszyscy autorzy powinni mieć znaczący wkład w badania opisane w artykule przesłanym do czasopisma.
ü Powinni potwierdzić, że artykuł wysłany do redakcji nie jest brany pod uwagę ani zaakceptowany do publikacji w innym miejscu. Dodatkowo powinni dostarczyć redaktorowi kopię każdego nadesłanego artykułu, który może zawierać nakładające się lub ściśle powiązane treści.
ü Autorzy powinni zadeklarować wszelkie potencjalne konflikty interesów, które mogłyby zostać uznane za nienależny wpływ uznany lub postrzegany jako wywierający nadmierny wpływ na jego obowiązki na dowolnym etapie procesu publikacji.
ü Niezwłocznie powiadomić redaktora czasopisma lub wydawcę, jeśli zostanie zidentyfikowany istotny błąd w ich publikacji.
ü Autorzy zobowiązani są do samodyscypliny w zakresie nieetycznych zachowań.
POSTĘPOWANIE W KWESTII ZACHOWAŃ NIEETYCZNYCH
ü Nieprawidłowe i nieetyczne zachowanie mogą być zidentyfikowane i podane do wiadomości redaktora i wydawcy w dowolnym momencie przez każdego.
ü Ktokolwiek poinformuje redaktora lub wydawcę o takim postępowaniu, dostarczy wystarczających informacji i dowodów, aby wszcząć dochodzenie.
ü Drobne wykroczenia mogą być rozwiązywane bez konieczności szerszego konsultowania się. W każdym razie autor powinien mieć możliwość ustosunkowania się do wszelkich zarzutów.
ü Poważne wykroczenie może wymagać powiadomienia pracodawców oskarżonego. Redaktor, w porozumieniu z wydawcą, podejmuje decyzję o zaangażowaniu pracodawców autora.
PROCEDURA ZABEZPIECZAJĄCA PRZED ZJAWISKAMI „GHOSTWRITING"
ORAZ „GHOST AUTHORSHIP"
Ze zjawiskiem „ghostwriting” mamy do czynienia, gdy jeden z autorów koncepcji, pomysłu, obliczeń itp., osoba mająca wkład w powstanie publikacji, został pominięty zarówno w gronie autorów, jak i w ewentualnych podziękowaniach zamieszczonych w tekście. Zjawisko „ghost authorship” dotyczy sytuacji, gdy udział autora w stworzeniu publikacji jest znikomy lub żaden, a mimo to jest on wymieniony w gronie autorów. Uwzględniając standardy określone dla czasopism naukowych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, redakcja wprowadza następujące zasady mające za zadanie przeciwdziałać zjawiskom „ghostwriting” i „guest autorship”:
1. Autor (autorzy) publikacji mają obowiązek ujawnić wkład poszczególnych osób w powstawanie publikacji w procentach (z podaniem ich afiliacji oraz kontrybucji, tj. informacji, kto jest autorem koncepcji, założeń, metod, protokołu itp. wykorzystywanych przy przygotowaniu publikacji), przy czym główną odpowiedzialność ponosi autor zgłaszający tekst do druku.
2. Autor (autorzy) publikacji mają obowiązek poinformować o źródłach finansowania publikacji, wkładzie innych instytucji, stowarzyszeń, podmiotów gospodarczych, zarówno w zakresie wsparcia finansowego, merytorycznego, jak również udostępniania danych, dokumentów, informacji.
Redakcja zastrzega sobie prawo do gromadzenia i przechowywania wszelkich informacji o wykrytych przypadkach „ghostwriting” i „ghost authorship” oraz przekazywania ich jednostkom (podmiotom zatrudniającym autorów, towarzystwom naukowym, redakcjom publikacji naukowych).
WYKORZYSTANIE NARZĘDZI SZTUCZNEJ INTELIGENCJI
Autorzy mogą korzystać z narzędzi sztucznej inteligencji wyłącznie pomocniczo, np. w zakresie korekty językowej, redakcji stylistycznej, tłumaczenia, formatowania lub poprawy czytelności tekstu. Narzędzia AI nie mogą być wskazywane jako autorzy ani współautorzy artykułu, ponieważ nie ponoszą odpowiedzialności za treść, poprawność, oryginalność i rzetelność pracy.
Autorzy ponoszą pełną odpowiedzialność za wszystkie elementy manuskryptu, w tym za poprawność danych, analiz, cytowań, bibliografii, wniosków oraz treści przygotowanych z wykorzystaniem narzędzi AI. Narzędzia AI nie mogą być wykorzystywane do generowania fikcyjnych danych, źródeł, cytowań, wyników badań, obrazów ani treści zastępujących własny wkład naukowy autorów.
Jeżeli narzędzia AI były wykorzystywane podczas przygotowania manuskryptu, autorzy są zobowiązani zamieścić na końcu artykułu, przed bibliografią, oświadczenie AI Declaration, wskazujące nazwę narzędzia oraz cel jego użycia.
Przykład:
AI Declaration: During the preparation of this manuscript, the author(s) used [name of tool] for language editing/proofreading/translation/formatting assistance. The author(s) reviewed and edited the content and take full responsibility for the final version of the manuscript.
Jeżeli narzędzia AI nie były wykorzystywane, autorzy powinni zamieścić oświadczenie:
AI Declaration: No AI tools were used in the preparation of this manuscript.