NIEWIDZIALNI. CZY STAĆ NAS JESZCZE NA AGEIZM?
DOI:
https://doi.org/10.17512/znpcz.2026.3.06Słowa kluczowe:
starzenie, spadek liczby ludności, wiek produkcyjny, ageizm, aktywne starzenie sięAbstrakt
Celem artykułu jest analiza konsekwencji starzenia się społeczeństw dla rynku pracy oraz omówienie możliwości wykorzystania potencjału pokolenia Silver Generation w organizacjach. W pracy postawiono następujące problemy badawcze: 1. Jak niewykorzystanie potencjału pokolenia Silver Generation (50+) dzisiaj wpłynie na rynek pracy w przyszłości? 2. Czy i w jaki sposób możliwe jest wykorzystanie potencjału pokolenia Silver Generation we współczesnych organizacjach? Starzenie się społeczeństwa nie jest już tylko odległą perspektywą ekonomiczną i społeczną, ale rzeczywistością niosącą ze sobą szereg wyzwań. Skrajnie niskie wskaźniki urodzeń, znaczne różnice między pokoleniami wchodzącymi i wychodzącymi z rynku pracy oraz stale rosnąca liczba emerytów, których dziś nikt nie chce zatrudniać. Dokąd zatem zmierzają społeczeństwa, które wierzą w siłę pokoleń Y i Z, zapominając, że dysponują ogromną pulą wykwalifikowanych specjalistów z pokolenia 50+, dla których praca nadal może być wartością i zachęcać do aktywnego uczestnictwa w społeczeństwie? Czy rynek pracy jest gotowy na zmianę i znalezienie wartości wśród osób, które teoretycznie powinny z niego zniknąć?
Bibliografia
Alper, F. O., Alper, A. E., & Ucan, O. (2016). The economic impacts of aging societies. Interna-tional Journal of Economics and Financial Issues, 6(3), 1225-1238.
Angus, J., & Reeve, P. (2006). Ageism: A threat to “aging well” in the 21st century. Journal
of Applied Gerontology, 25(2), 137-152. https://doi.org/10.1177/0733464805285745
Ayalon, L., & Tesch-Römer, C. (2018). Contemporary perspectives on ageism. Springer Nature.
Bartels, S. J., & Naslund, J. A. (2013). The underside of the silver tsunami – older adults and mental health care. New England Journal of Medicine, 368(6), 493-496. https://doi.org/10.1056/NEJMp1211456
Baszczak, Ł., Trojanowska, M., Wincewicz-Price, A., & Zyzik, R. (2021). Dyskryminacja ze względu na wiek na polskim rynku pracy – diagnoza. Polski Instytut Ekonomiczny.
Berkup, S. B. (2014). Working with generations X and Y in generation Z period: Management of different generations in business life. Mediterranean Journal of Social Sciences, 5(19), 218-229. https://doi.org/10.5901/mjss. 2014.v5n19p218
Butrymowicz, M. (2018). Dyskryminacja w dostępie do pracy ze względu na wiek – osoba starsza w pracy. Studia Socialia Cracoviensia, 10(1), 103-114. https://doi.org/10.15633/ssc.2599
Chen, C., Lim, J., Koh, J., Beard, J., & Rowe, J. W. (2025). A global analysis of adaptation to societal aging across low-, middle-, and high-income countries using the Global Aging So-ciety Index. Nature Aging, 5(1), 113-121. https://doi.org/10.1038/s43587-024-00772-3
Chen, R., Xu, P., Song, P., Wang, M., & He, J. (2019). China has faster pace than Japan in popu-lation aging in next 25 years. Bioscience Trends, 13(4), 287-291. https://doi.org/10.5582/bst.2019.01213
Cui, S. (2023). Study on the problems and countermeasures of an aging society. International Journal of Frontiers in Sociology, 5(12), 159-165. https://doi.org/10.25236/IJFS.2023.051225
Donizzetti, A. R. (2019). Ageism in an aging society: The role of knowledge, anxiety about aging, and stereotypes in young people and adults. International Journal of Environmental Re-search and Public Health, 16(8), 1329. https://doi.org/10.3390/ijerph16081329
Egeland, T., Heinonen, K., & Stensaker, I. G. (2025). The silver economy: A business perspective on the aging society. The Journal of Applied Behavioral Science, 1-19. https://doi.org/10.1177/00218863251397563
Fazlagić, J. A. (2008). Charakterystyka pokolenia Y. E-mentor, 3(25), 13-16.
Gajda, J. (2022). Kultura organizacyjna ukierunkowana na dzielenie się wiedzą wśród pracowników różnych pokoleń – wyniki badań pilotażowych. Zarządzanie Zasobami Ludzkimi, 148(5), 50-66. https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.0631
Gajowiak, M. (2017). Dyskryminacja ze względu na wiek – wybrane aspekty. Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Organizacja i Zarządzanie, 73, 63-79. https://doi.org/10.21008/j.0239-9415.2017.073.05
Gianfredi, V., Nucci, D., Pennisi, F., Maggi, S., Veronese, N., & Soysal, P. (2025). Aging, longevity, and healthy aging: The public health approach. Aging Clinical and Experimental Research, 37(1), 1-12. https://doi.org/10.1007/s40520-025-03021-8
Grinin, L., Grinin, A., & Korotayev, A. (2023). Global aging and our futures. World Futures, 79(5), 536-556. https://doi.org/10.1080/02604027.2023.2204791
Guillemot, J. R., Zhang, X., & Warner, M. E. (2024). Population aging and decline will happen sooner than we think. Social Sciences, 13(4), 190. https://doi.org/10.3390/socsci13040190
GUS. (2021). Sytuacja osób starszych w Polsce w 2020 roku. Główny Urząd Statystyczny. https://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/6002/2/3/1/sytuacja_osob_starszych_w_polsce_w_2020_r.pdf
Harper, S. (2014). Economic and social implications of aging societies. Science, 346(6209), 587-591. https://doi.org/10.1126/science.1254405
Heinonen, K., Kurtmollaiev, S., Lervik-Olsen, L., Mele, C., Streukens, S., & Andreassen, T. W. (2025). Responsible aging: Integrating individual and intergenerational well-being. Journal of Service Management, 1-24. https://doi.org/10.1108/JOSM-12-2024-0529
Ince Yenilmez, M. (2015). Economic and social consequences of population aging: The dilemmas and opportunities in the twenty-first century. Applied Research in Quality of Life, 10(4),
735-752. https://doi.org/10.1007/s11482-014-9334-2
Jakovljevic, M., Kumagai, N., & Ogura, S. (2023). Global population aging – Health care, social and economic consequences (Vol. II). Frontiers in Public Health, 11, 1-3. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1197897
Jakubowska, J., & Chądzyńska, J. (2023). Sytuacja zawodowa osób w różnym wieku: Przykład
polskiego rynku pracy. Zeszyty Naukowe Wydziału Nauk Ekonomicznych, 27, 99-112.
Lee, R., Mason, A., & Cotlear, D. (2010). Some economic consequences of global aging. World Bank. https://doi.org/10.1596/13603
Levy, S. R., Lytle, A., & Macdonald, J. (2022). The worldwide ageism crisis. Journal of Social
Issues, 78(4), 743-768. https://doi.org/10.1111/josi.12568
Levy, S. R., & Macdonald, J. L. (2016). Progress on understanding ageism. Journal of Social Issues, 72(1), 5-25. https://doi.org/10.1111/josi.12153
Minichiello, V., Browne, J., & Kendig, H. (2000). Perceptions and consequences of ageism: Views of older people. Ageing & Society, 20(3), 253-278. https://doi.org/10.1017/S0144686X99007710
Ministry of Health, Labour and Welfare. (2015). Statistics.
http://www.mhlw.go.jp/toukei_hakusho/toukei/index.html
Ministry of Internal Affairs and Communications. (2014). Vital statistics.
Mockałło, Z. (2015). Stereotypy na temat starszych pracowników i ich związek z dobrostanem oraz pracą – przegląd badań. Bezpieczeństwo Pracy: Nauka i Praktyka, 4, 11-13.
Nakatani, H. (2019). Population aging in Japan: Policy transformation, sustainable development goals, universal health coverage, and social determinants of health. Global Health & Medi-cine, 1(1), 3-10. https://doi.org/10.35772/ghm.2019.01011
Navaneetham, K., & Arunachalam, D. (2025). Global population aging, 1950-2050. In Handbook of aging, health and public policy: Perspectives from Asia (pp. 99-116). Springer Nature Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-16-1914-4_154-1
Nomura, K., & Koizumi, A. (2016). Strategy against aging society with declining birthrate in Ja-pan. Industrial Health, 54(6), 477-479. https://doi.org/10.2486/indhealth.54-477
Nyce, S. A., & Schieber, S. J. (2005). The economic implications of aging societies: The costs of living happily ever after. Cambridge University Press.
Richert-Kaźmierska, A., & Stankiewicz, K. (2014). Dyskryminacja pracowników w starszym wieku – wybrane zagadnienia. In E. Gołębiewska (Ed.), Zarządzanie – nowe perspektywy w dobie zmian demograficznych w świetle badań (Przedsiębiorczość i Zarządzanie, Vol. XV, Issue 11, Part II) (pp. 61-75). Wydawnictwo Społecznej Akademii Nauk.
Roser, M., Ortiz-Ospina, E., & Ritchie, H. (2013). Life expectancy. Our World in Data.
https://ourworldindata.org/life-expectancy
Rybowska, A. (2017). Stereotypy a styl życia i zachowania rynkowe osób 65+. Handel Wewnętrzny, 369(4), 377-387.
Sakamoto, R. (2025). Aging in Southeast Asia and Japan: Challenges and opportunities. Geriatrics
& Gerontology International, 25(7), 837-854. https://doi.org/10.1111/ggi.70062
Skiba, Ł. (2024). Relacje międzypokoleniowe w organizacji – dobre praktyki w HRM. Manage-ment & Quality / Zarządzanie i Jakość, 6(4), 142-157.
Szukalski, P. (2009). Ageizm na polskim rynku pracy. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Ekono-micznej w Białymstoku.
Szukalski, P. (2012). Solidarność pokoleń: Dylematy relacji międzypokoleniowych. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Szukalski, P. (2015). Dyskryminacja ze względu na wiek jako bariera jakości życia seniorów.
Space–Society–Economy, 14, 11-23.
Świderska, M. (2015). Ageizm jako problem społeczny. Pedagogika Rodziny, 5(4), 41-50.
Tomaszewska-Hołub, B. (2019). Stereotypizacja starości – wybrane przejawy ageizmu. Cywilizacja i Polityka, 17, 137-148.
UN. (2022). World population prospects 2022. United Nations. https://population.un.org/wpp/
Vilić, D. (2016). Causes and consequences of increased aging trend in modern society. Sociološki Diskurs, 6(12), 5-34. https://doi.org/10.7251/SOCEN1712005V
WHO. (2021). Global report on ageism. World Health Organization. https://apo.org.au/node/311614
Wirtz, J., Bateson, J. E. G., Čaić, M., Frank, D., & Veflen, N. (2025). The healthy aging and ser-vice firms: The promise of smart technologies. Journal of Service Management. Advance online publication. https://doi.org/10.1108/JOSM-10-2024-0426
Woessner, M. N., Tacey, A., Levinger-Limor, A., Parker, A. G., Levinger, P., & Levinger, I. (2021). The evolution of technology and physical inactivity: The good, the bad, and the way forward. Frontiers in Public Health, 9, 1-7. https://doi.org/10.3389/fpubh.2021.655491
Wojtaszczyk, K. (2016). Przynależność generacyjna jako determinanta postaw wobec pracy: Stereotypy a rzeczywistość. Edukacja Ekonomistów i Menedżerów, 39(1), 29-40.
Wojtoszek, K. (2023). Zrozumieć pokolenie Z. Prace Naukowe Wyższej Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości w Wałbrzychu, 53(1), 173-178.
Wziątek-Staśko, A., Kałwa-Rojczyk, A. (2023). Różnorodność pokoleniowa a bariery dzielenia się wiedzą w organizacji publicznej na przykładzie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Za-rządzanie Zasobami Ludzkimi, 152-153(3-4), 47-67. https://doi.org/10.5604/01.3001.0053.8933
Zhang, P., Yang, H., Chen, C., Wang, T., & Jia, X. (2025). The impact of population aging on corporate digital transformation: Evidence from China. Technological Forecasting and So-cial Change, 214, Article 124070. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2024.12407
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Anna Kowalczyk-Kroenke (Autor)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy zachowują prawa autorskie do utworu i udzielają czasopismu prawa do jego pierwszej publikacji. Jednocześnie utwór zostaje udostępniony na warunkach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe (CC BY 4.0), która zezwala innym osobom na udostępnianie i rozpowszechnianie utworu pod warunkiem odpowiedniego wskazania autorstwa oraz podania informacji o jego pierwotnej publikacji w niniejszym czasopiśmie.
