TYMCZASOWE SIECI WSPÓŁDZIAŁANIA JAKO PROBLEM ZARZĄDCZY: PRZEGLĄD LITERATURY I RAMY KONCEPTUALNE
DOI:
https://doi.org/10.17512/znpcz.2026.3.04Słowa kluczowe:
zarządzanie sieciowe, sieci projektowe, zarządzanie jakością, tymczasowe sieci współdziałania, organizowanie tymczasoweAbstrakt
Celem artykułu jest konceptualizacja tymczasowych sieci współdziałania jako odrębnego problemu zarządczego oraz opracowanie ramy analitycznej pozwalającej wyjaśnić, w jaki sposób takie sieci stają się zdolne do działania w warunkach presji czasu, rozproszonego autorytetu i niepełnej jasności celów. W artykule potraktowano tymczasowe sieci współdziałania jako praktyczny i teoretyczny problem: jak aktorzy, którzy nie podlegają jednej hierarchii, mogą organizować wspólne działanie, zanim zdążą powstać stabilne rutyny, trwały autorytet i zaufanie. Zastosowano przegląd systematyzujący połączony z syntezą konceptualną. Wyszukiwania w bazach Scopus i EBSCO-host pozwoliły zidentyfikować 296 rekordów. Po usunięciu duplikatów, selekcji na podstawie tytułów i abstraktów oraz selektywnym pozyskiwaniu pełnych tekstów zakodowano 66 pełnych tekstów, z których 36 publikacji utworzyło szczegółowy rdzeń analityczny. Wynikiem jest rama konceptualna obejmująca 10 wymiarów: tymczasowość, wielopodmiotową strukturę sieciową, architekturę zarządzania, koordynację, uzgadnianie celów i wartości, integrację wiedzy, zapewnianie jakości i wyników, adaptacyjną rekonfigurację, warunki relacyjne oraz osadzenie. W artykule pokazano, że kluczowym zadaniem zarządczym w tymczasowych sieciach współdziałania jest tymczasowa stabilizacja: wystarczające ustabilizowanie koordynacji, ról, celów, przepływów wiedzy i kryteriów jakości przy jednoczesnym zachowaniu zdolności sieci do adaptacji, rozwiązania lub rekonfiguracji.
Bibliografia
Bechky, B. A. (2006). Gaffers, gofers, and grips: Role-based coordination in temporary organiza-tions. Organization Science, 17(1), 3-21. https://doi.org/10.1287/orsc.1050.0149
Bendkowski, J. (2017). Zarządzanie procesami rozwoju tymczasowych sieci współpracy. Zeszyty
Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska, 108, 23-34. https://doi.org/10.29119/1641-3466.2017.108.2
Braun, T., & Lampel, J. (2020). Introduction: Tensions and paradoxes in temporary organising: Mapping the field. In T. Braun & J. Lampel (Eds.), Tensions and paradoxes in temporary or-ganizing (Vol. 67, pp. 21-41). Emerald Publishing Limited.
https://doi.org/10.1108/S0733-558X20200000067006
Calamel, L., Defelix, C., Picq, T., & Retour, D. (2012). Inter-organisational projects in French innovation clusters: The construction of collaboration. International Journal of Project Man-agement, 30(1), 48-59. https://doi.org/10.1016/j.ijproman.2011.03.001
Cherry, S., & Robillard, P. N. (2008). The social side of software engineering: A real ad hoc col-laboration network. International Journal of Human-Computer Studies, 66(7), 495-505. https://doi.org/10.1016/j.ijhcs.2008.01.002
DeFillippi, R., & Sydow, J. (2016). Project networks: Governance choices and paradoxical ten-sions. Project Management Journal, 47(5), 6-17. https://doi.org/10.1177/875697281604700502
van Fenema, P. C., Rietjens, S., & van Baalen, P. (2016). Stability and reconstruction operations as mega projects: Drivers of temporary network effectiveness. International Journal of Pro-ject Management, 34(5), 839-853. https://doi.org/10.1016/j.ijproman.2016.03.006
Fernandes, A., Spring, M., & Tarafdar, M. (2018). Coordination in temporary organizations: For-mal and informal mechanisms at the 2016 Olympics. International Journal of Operations & Production Management, 38(6), 1340-1367. https://doi.org/10.1108/IJOPM-02-2017-0097
Grabher, G., & Ibert, O. (2011). Project ecologies: A contextual view on temporary organizations.
In P. W. G. Morris, J. K. Pinto, & J. Söderlund (Eds.), The Oxford handbook of project man-agement (pp. 175-199). Oxford University Press.
https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199563142.003.0008
Haniff, A. P., & Galloway, L. (2022). Modeling strategic alignment in project networks. Interna-tional Journal of Project Management, 40(5), 517-530. https://doi.org/10.1016/j.ijproman.2022.05.001
Jones, C., & Lichtenstein, B. B. (2009). Temporary inter-organizational projects: How temporal and social embeddedness enhance coordination and manage uncertainty. In S. Cropper, M. Ebers,
C. Huxham, & P. S. Ring (Eds.), The Oxford handbook of inter-organizational relations (pp. 231-255). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199282944.003.0009
Kujala, J., Aaltonen, K., Gotcheva, N., & Lahdenperä, P. (2021). Dimensions of governance in interorganizational project networks. International Journal of Managing Projects in Business, 14(3), 625-651. https://doi.org/10.1108/IJMPB-12-2019-0312
Liebert, F., & Trzeciak, M. (2019). Virtual temporary collaboration networks: A case study of the IT industry. Management Issues / Problemy Zarządzania, 17(85), 56-73. https://doi.org/10.7172/1644-9584.85.4
Lind, F. (2015). Goal diversity and resource development in an inter-organisational project. Jour-nal of Business & Industrial Marketing, 30(3/4), 259-268.
https://doi.org/10.1108/JBIM-11-2012-0221
Lu, P., Cai, X., Wei, Z., Song, Y., & Wu, J. (2019). Quality management practices and inter-organizational project performance: Moderating effect of governance mechanisms. Interna-tional Journal of Project Management, 37(6), 855-869. https://doi.org/10.1016/j.ijproman.2019.05.005
Lundin, R. A., & Söderholm, A. (1995). A theory of the temporary organization. Scandinavian Journal of Management, 11(4), 437-455. https://doi.org/10.1016/0956-5221(95)00036-U
Majuri, M. (2022). Inter-firm knowledge transfer in R&D project networks: A multiple case study. Technovation, 115, 102475. https://doi.org/10.1016/j.technovation.2022.102475
Müller, R., Alix-Seguin, C., Alonderienė, R., Bourgault, M., Chmieliauskas, A., Drouin, N., Ke, Y., Minelgaitė, I., Pilkienė, M., Šimkonis, S., Unterhitzenberger, C., Vaagaasar, A. L., Wang, L., & Zhu, F. (2024). A (meta)governance framework for multi-level governance of inter-organizational project networks. Production Planning & Control, 35(10), 1043-1062. https://doi.org/10.1080/09537287.2022.2146018
Oliveira, N., & Lumineau, F. (2017). How coordination trajectories influence the performance of interorganizational project networks. Organization Science, 28(6), 1029-1060. https://doi.org/10.1287/orsc.2017.1151
Pellegrin-Romeggio, F., & Vega, D. (2014). Combination as the key competence for the dynamic
assembly of temporary networks: The role of the pivot-assembler. In F. Pellegrin-Romeggio,
D. Vega (Eds.), A focused issue on building new competences in dynamic environments (Vol. 7,
pp. 79-96). Emerald Group Publishing Limited.
https://doi.org/10.1108/S1744-211720140000007003
Pérez-Nordtvedt, L., O'Brien, R., & Rasheed, A. A. (2013). What are temporary networks and when are they useful?. Group & Organization Management, 38(3), 392-421. https://doi.org/10.1177/1059601113485976
Peters, L. D., & Pressey, A. D. (2016). The co-ordinative practices of temporary organisations.
Journal of Business & Industrial Marketing, 31(2), 301-311.
https://doi.org/10.1108/JBIM-12-2014-0259
Roehrich, J. K., Kalra, J., Squire, B., & Davies, A. (2023). Network orchestration in a large inter-
-organizational project. Journal of Operations Management, 69(3), 437-463. https://doi.org/10.1002/joom.1237
Saukko, L., Aaltonen, K., & Haapasalo, H. (2019). Inter-organisational project network integra-tion: A systematic literature review. International Journal of Project Organisation and Man-agement, 11(4), 287-309. https://doi.org/10.1504/IJPOM.2019.104180
Shah, S. A., Asif, M. A., Shoukat, M. H., Polatci, S., & Rehman, S. U. (2022). Quality manage-ment practices and inter-organizational project performance: Moderating effects of inter-organizational communication, relationship, and process conflicts in healthcare. SAGE Open, 12(3). https://doi.org/10.1177/21582440221113829
Sydow, J., & Braun, T. (2018). Projects as temporary organizations: An agenda for further theo-rizing the interorganizational dimension. International Journal of Project Management, 36(1), 4-11. https://doi.org/10.1016/j.ijproman.2017.04.012
Tiwari, S. R. (2015). Knowledge integration in government-industry project network. Knowledge and Process Management, 22(1), 11-21. https://doi.org/10.1002/kpm.1460
Vega, D. (2019). Dynamic assembling in project networks: Learnings from the humanitarian context. IEEE Engineering Management Review, 47(4), 110-118. https://doi.org/10.1109/EMR.2019.2949975
Wang, L., Müller, R., & Zhu, F. (2023). Network governance for interorganizational temporary organizations: A systematic literature review and research agenda. Project Management Journal, 54(1), 35-51. https://doi.org/10.1177/87569728221125924
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Rafał Kołaciak (Autor)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy zachowują prawa autorskie do utworu i udzielają czasopismu prawa do jego pierwszej publikacji. Jednocześnie utwór zostaje udostępniony na warunkach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe (CC BY 4.0), która zezwala innym osobom na udostępnianie i rozpowszechnianie utworu pod warunkiem odpowiedniego wskazania autorstwa oraz podania informacji o jego pierwotnej publikacji w niniejszym czasopiśmie.
