ROLA GRUPOWYCH UBEZPIECZEŃ NA ŻYCIE W KSZTAŁTOWANIU BEZPIECZEŃSTWA EKONOMICZNEGO W OBLICZU WSPÓŁCZESNYCH ZAGROŻEŃ POZAMILITARNYCH
DOI:
https://doi.org/10.17512/znpcz.2026.3.09Słowa kluczowe:
bezpieczeństwo ekonomiczne, grupowe ubezpieczenia na życie, gospodarstwa domowe, zagrożenia pozamilitarne, zarządzanie ryzykiemAbstrakt
Grupowe ubezpieczenia na życie odgrywają istotną rolę w systemie bezpieczeństwa pozamilitarnego, wpływając na bezpieczeństwo ekonomiczne, społeczne i zdrowotne. Ich znaczenie wynika z możliwości ograniczania skutków zdarzeń losowych, takich jak śmierć, choroba czy utrata zdolności do pracy, które mogą prowadzić do destabilizacji sytuacji finansowej. Zdarzenia te oddziałują zarówno na kondycję materialną gospodarstw domowych, jak i pośrednio na funkcjonowanie przedsiębiorstw, zwłaszcza w obszarze zasobów ludzkich. W warunkach współczesnych zagrożeń pozamilitarnych, takich jak niestabilność zatrudnienia, wzrost kosztów życia oraz rosnące ryzyka zdrowotne, szczególnego znaczenia nabiera bezpieczeństwo ekonomiczne. Celem artykułu jest zbadanie roli grupowego ubezpieczenia na życie w kształtowaniu bezpieczeństwa ekonomicznego.
Rozważania oparto na analizie literatury przedmiotu oraz danych wtórnych. Wyniki wskazują, że ubezpieczenia te, poprzez mechanizm wypłaty świadczeń oraz relatywnie szeroką dostępność, przyczyniają się do ograniczania skutków niepewności oraz wzmacniania odporności ekonomicznej jednostek i całego społeczeństwa. W efekcie grupowe ubezpieczenia na życie stanowią istotny instrument stabilizacji finansowej oraz element systemu reagowania na współczesne zagrożenia pozamilitarne.
Bibliografia
Akerlof, G. A. (1970). The market for “lemons”: Quality uncertainty and the market mechanism.
The Quarterly Journal of Economics, 84(3), 488-500. https://doi.org/10.2307/1879431
Arrow, K. J. (1971). Essays in the theory of risk-bearing. Markham Publishing Company.
Bernheim, B. D., Forni, L., Gokhale, J., & Kotlikoff, L. J. (2003). The mismatch between life insurance holdings and financial vulnerabilities: Evidence from the Health and Retirement Study. American Economic Review, 93(1), 354-365. https://doi.org/10.1257/000282803321455340
Briguglio, L., Cordina, G., Farrugia, N., & Vella, S. (2009). Economic vulnerability and resilience: Concepts and measurements. Oxford Development Studies, 37(3), 229-247. https://doi.org/10.1080/13600810903089893
Central Statistical Office. (2025a). Annual consumer price indices since 1950. https://stat.gov.pl
Central Statistical Office. (2025b). Poland in figures 2025. GUS. https://stat.gov.pl/en/topics/
other-studies/other-aggregated-studies/poland-in-figures-2025,9,19.html
Chen, M., Xu, Y., Zhu, B., & Chen, J. (2025). The impact of life insurance allocation on house-hold consumption expenditure: Evidence from China. SAGE Open, 15(3). https://doi.org/10.1177/21582440251379059
Directive (EU) 2016/97 of the European Parliament and of the Council of 20 January 2016
on insurance distribution. (2016). Official Journal of the European Union, L 26, 19.
https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2016/97/oj/eng
Eurostat. (2024). Temporary and permanent employment statistics. https://ec.europa.eu/eurostat
Kitler, W. (2011). Bezpieczeństwo narodowe RP. Podstawowe kategorie. Uwarunkowania. Sys-tem. Akademia Obrony Narodowej.
Koziej, S. (2011). Bezpieczeństwo: istota, podstawowe kategorie i historyczna ewolucja. Bezpiec-zeństwo Narodowe, 18, 19-39.
Mahdavi, G. (2025). A mathematical model for deriving the optimal trajectory of life insurance demand. Journal of Mathematics and Modeling in Finance, 5(1), 189-204. https://doi.org/10.22054/jmmf.2025.85123.1172
von Neumann, J., & Morgenstern, O. (1944). Theory of games and economic behavior. Princeton University Press
OECD. (2025). Pensions at a glance 2025. OECD Publishing.
https://www.oecd.org/en/publications/pensions-at-a-glance-2025_e40274c1-en.html
Ostrom, E. (1990). Governing the commons: The evolution of institutions for collective action.
Cambridge University Press.
Piore, M. J. (1975). Notes for a theory of labor market stratification. In R. C. Edwards, M. Reich, & D. M. Gordon (Eds.), Labor market segmentation (pp. 125-150). D.C. Heath.
Polish Insurance Association. (2024). Insurance in numbers 2023. PIU.
https://piu.org.pl/wp-content/uploads/2024/04/Ubezpieczenia_w_liczbach_2023.pdf
Polish Insurance Association. (2025). Insurance in numbers 2.0. PIU.
https://piu.org.pl/wp-content/uploads/2025/07/PIU_Ubezpieczenia-w-liczbach-2.0.pdf
Polish Insurance Association. (2026). In 2025, insurers paid nearly PLN 53.8 billion in claims and benefits [Press release]. https://piu.org.pl/en/in-2025-insurers-paid-out-nearly-pln-53-8-billion
-in-compensation-and-benefits/
The Geneva Association. (2021). The Global Risk Landscape after COVID-19: What Role for Insurance?. https://www.genevaassociation.org/sites/default/files/postpandemic_risk_landscape_
report_final_310821.pdf.pdf
Zaleska, M. (Ed.). (2019). Bezpieczeństwo finansowe w Polsce. Wyzwania i perspektywy. Oficyna Wydawnicza SGH.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Wioleta Pławuszewska (Autor)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy zachowują prawa autorskie do utworu i udzielają czasopismu prawa do jego pierwszej publikacji. Jednocześnie utwór zostaje udostępniony na warunkach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe (CC BY 4.0), która zezwala innym osobom na udostępnianie i rozpowszechnianie utworu pod warunkiem odpowiedniego wskazania autorstwa oraz podania informacji o jego pierwotnej publikacji w niniejszym czasopiśmie.
