Taksonomia UE w ciepłownictwie systemowym: dokumentowanie spełnienia kryteriów dla działalności 4.15
DOI:
https://doi.org/10.17512/INSTAL.2026.02.01Słowa kluczowe:
Taksonomia UE, dystrybucja ciepła, efektywny system ciepłowniczy, DNSH, EED, CAPEX, inwestycje siecioweAbstrakt
Celem artykułu jest przedstawienie praktycznego podejścia do stosowania Taksonomii UE na przykładzie działalności 4.15 „Dystrybucja w systemach ciepłowniczych/chłodniczych” w całym cyklu życia inwestycji – od etapu koncepcyjnego i przygotowania wniosku o finansowanie, przez projektowanie i realizację, po eksploatację oraz raportowanie. Na podstawie analizy kluczowych aktów prawnych, w szczególności rozporządzenia (UE) 2020/852 oraz rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2021/2139 z późn. zm., zidentyfikowano wymagania dotyczące wykazania istotnego wkładu w cel środowiskowy, spełnienia zasady „niewyrządzania poważnych szkód” (DNSH) wobec pozostałych celów oraz prowadzenia działalności zgodnie z minimalnymi gwarancjami. Następnie zaproponowano przykładowe dowody i dokumenty umożliwiające weryfikację spełnienia kryteriów Taksonomii UE na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego. Szczególną uwagę poświęcono definicji „efektywnego systemu ciepłowniczego i chłodniczego” określonej w dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej (EED), stanowiącej kluczowy warunek kwalifikowalności działalności 4.15. Artykuł wskazuje, że dokumentowanie zgodności z Taksonomią UE ma znaczenie nie tylko raportowe, lecz również inwestycyjne i finansowe, wpływając na ocenę bankowalności projektów i dostęp do finansowania. Opracowanie adresowane jest przede wszystkim do przedsiębiorstw energetycznych realizujących inwestycje kwalifikujące się do działalności 4.15, przy czym zaprezentowane podejście może mieć zastosowanie także w odniesieniu do innych działalności energetycznych objętych Taksonomią UE, ze względu na horyzontalny charakter części wymogów. Jednocześnie podkreślono, że dokumentowanie spełnienia kryteriów Taksonomii UE nie powinno być postrzegane wyłącznie jako obowiązek formalny, lecz jako narzędzie wspierające zarządzanie ryzykami oraz podejmowanie racjonalnych decyzji inwestycyjnych
Pobrania
Bibliografia
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje oraz zmiany rozporządzenia (UE) 2019/2088, Dz.U. UE L198 z 22.06.2020, http://data.europa.eu/eli/reg/2020/852/oj
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, Dz.U. UE L 57 z 18.02.2021, http://data.europa.eu/eli/reg/2021/241/oj
European Commission, EU Taxonomy Navigator, https://ec.europa.eu/sustainable-finance-taxonomy/home
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/2139 z dnia 4 czerwca 2021 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 poprzez ustanowienie technicznych kryteriów kwalifikacji służących określeniu warunków, na jakich dana działalność gospodarcza kwalifikuje się jako wnosząca istotny wkład w łagodzenie zmian klimatu lub w adaptację do zmian klimatu, a także określeniu, czy ta działalność gospodarcza nie wyrządza poważnych szkód względem żadnego z pozostałych celów środowiskowych, Dz.U. UE L 442 z 9.12.2021, http://data.europa.eu/eli/reg_del/2021/2139/oj
Sulik-Górecka A., Biały W., Strojek-Filus M., The importance of EU taxonomy for sustainable development reporting. Case study of entities listed on the Warsaw Stock Exchange in Poland, Management Systems in Production Engineering, 2024, Vol. 32, No. 3, pp. 317–325, DOI: 10.2478/mspe-2024-0030
Kirschmann K., The EU Taxonomy’s (Potential) Effects on the Banking Sector and Bank Lending to Firms, Econstor Voice, 2022, Vol. 19, No. 2, pp. 275–283, DOI: 10.1515/ev-2022-0027
Platform on Sustainable Finance,, Report on the Application and Usability of the EU Taxonomy,, European Commission, Brussels, 2022, https://finance.ec.europa.eu/system/files/2022-10/221011-sustainable-finance-platform-finance-report-usability_en_1.pdf
Lygnerud, K., Gadd, A., Werner, S., Söderholm, J., Analysis of the impact of the EU Taxonomy on investments in district heating, Energy Policy, 2025, vol. 198, art. 114519. DOI: 10.1016/j.enpol.2024.114519
Munćan V., Mujan I., i in., The state of district heating and cooling in Europe - A literature-based assessment, Energy, vol. 304, 2024, DOI10.1016/j.energy.2024.132191
Żurawski, M., Mika, Ł., Kuś, J., A review of existing hybrid district heating substations and their application potential, Energies, 2025, vol. 18, nr 19, 5093. DOI: 10.3390/en18195093
Lund, H., Østergaard, P., et al., Perspectives on fourth and fifth generation district heating, Energy, 2021, vol. 227, DOI: 10.1016/j.energy.2021.120520
Buffa, S., Cozzini, M., D’Antoni, M., Baratieri, S., Fedrizzi, M., 5th generation district heating and cooling systems – a review of existing cases in Europe, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 2019, vol. Volume104, s.504-522. DOI: 10.1016/j.rser.2018.12.059
Anania D., Russo G., et al., Thermal-hydraulic modelling of a flexible substation layout for low-temperature waste heat recovery into district heating, Energy, 2025, vol. 328, DOI10.1016/j.energy.2025.136386
Jimenez Navarro, J.P., Filippidou, F., Kavvadias, K. and Carlsson, J., Efficient District Heating and Cooling, Publications Office of the European Union, Luxembourg, 2022, DOI: 10.2760/854480, https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC126522
JASPERS, European Investment Bank, Guide to the Decarbonisation of District Heating Systems, European Investment Bank, Luxembourg, 2024.jaspers-guide-to-decarbonisation-of-district-heating-systems.pdf
Śniegowski, M., Taksonomia – narzędzie wyznaczające kierunek transformacji w ciepłownictwie, Instal, 01/2022, s. 6–9. DOI: 10.36119/15.2022.1.1
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/2178 z dnia 6 lipca 2021 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 przez sprecyzowanie treści i prezentacji informacji dotyczących zrównoważonej środowiskowo działalności gospodarczej, które mają być ujawniane przez przedsiębiorstwa podlegające art. 19a lub 29a dyrektywy 2013/34/UE, oraz określenie metody spełnienia tego obowiązku ujawniania informacji, Dz.U. UE L 443 z 10.12.2021, http://data.europa.eu/eli/reg_del/2021/2178/oj
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE, Dz.U. UE L 315 z 14.11.2012, z późn. zm., http://data.europa.eu/eli/dir/2012/27/oj
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie efektywności energetycznej oraz zmieniająca rozporządzenie (UE) 2023/955, Dz.U. UE L 231 z 20.09.2023, http://data.europa.eu/eli/dir/2023/1791/oj
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. — Prawo energetyczne, tekst jedn. Dz.U., poz. 348, z późn. zm., https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970540348
Copernicus Climate Data Store, https://cds.climate.copernicus.eu
Portal Klimada, https://klimada2.ios.gov.pl/klimat-scenariusze-portal
ISOK — mapy zagrożenia i ryzyka powodziowego, https://wody.isok.gov.pl/imap_kzgw
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią, Dz.U. UE L 285 z 31.10.2009.
OECD (2024), Wytyczne OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych dotyczące odpowiedzialnego prowadzenia działalności biznesowej, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/9fe6d8dc-pl
United Nations, Guiding Principles on Business and Human Rights: Implementing the United Nations “Protect, Respect and Remedy” Framework, United Nations, New York–Geneva, 2011, https://www.ohchr.org/Documents/Publications/GuidingPrinciplesBusinessHR_EN.pdf

