Modelowanie zużycia gazu w lokalnej kotłowni wytwarzającej ciepło na potrzeby budynku mieszkalnego

Autor

DOI:

https://doi.org/10.17512/INSTAL.2026.09.04

Słowa kluczowe:

urządzenia gazowe, paliwo gazowe, budynki wielorodzinne

Abstrakt

Artykuł przedstawia oryginalny matematyczny model prognozowania zużycia gazu w budynkach wielorodzinnych wyposażonych w lokalne kotłownie gazowe. Opracowany model integruje analizę zapotrzebowania na ciepło do centralnego ogrzewania oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej, uwzględniając rzeczywistą zmienność temperatury zewnętrznej, dobowe profile zużycia wody, charakterystykę pracy kotłów oraz parametry instalacji grzewczej. W pracy opisano równania definiujące temperaturę zasilania na podstawie krzywych grzewczych, cykliczną pracę palnika i pomp obiegowych oraz proces mieszania wody w podgrzewaczach pojemnościowych. Walidację modelu przeprowadzono na podstawie danych eksploatacyjnych pozyskanych z budynku mieszkalnego we Wrocławiu, uzyskując wysoką zgodność wyników symulacji z pomiarami godzinowymi i miesięcznymi. Symulacje wykazały, że maksymalne godzinowe zużycie ciepłej wody użytkowej wynosiło 420 dm3, co odpowiadało wykorzystaniu ponad 30% pojemności zastosowanych podgrzewaczy. Przy ujemnych temperaturach obliczeniowych zewnętrznego powietrza konieczne było wykorzystanie niemal pełnej dostępnej mocy kotłów, a udział mocy przeznaczonej na przygotowanie c.w.u. stanowił około 25% chwilowej mocy grzewczej potrzebnej na cele c.o. W analizowanym obiekcie uzasadniono także stosowanie jednostkowych wskaźników zapotrzebowania na ciepło: 57 W/m2 dla c.o. oraz 45 dm3/(os·dobę) dla c.w.u. Wyniki te potwierdzają wysoką przydatność modelu do prognozowania zużycia gazu w budynkach mieszkalnych

81 82

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

[1] Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo Grupa Orlen. (2025). Taryfy PGNiG – Archiwum taryf. https://pgnig.pl/archiwum-taryf, (data dostępu 27.12.2025).

[2] Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo Grupa Orlen. (2025). Taryfa - cennik dla klientów indywidualnych oraz podmiotów objętych ochroną taryfową, https://pgnig.pl/taryfa, (data dostępu 27.12.2025).

[3] Business Insider. (2022). Wszystko, co musisz wiedzieć o wstrzymaniu dostaw gazu przez Rosję. https://businessinsider.com.pl/gospodarka/wszystko-co-musisz-wiedziec-o-wstrzymaniu-dostaw-gazu-przez-rosje/nmj0np8, (data dostępu 27.12.2025).

[4] Business Insider. (2022). PGNiG potwierdza: Gazprom wstrzymuje dostawy gazu do Polski. https://businessinsider.com.pl/gospodarka/pgnig-potwierdza-gazprom-wstrzymuje-dostawy-gazu-do-polski/tstxvnf, (data dostępu 27.12.2025).

[5] Switch Energy. (2025). Skąd Polska ma gaz? https://switchenergy.pl/blog/skad-polska-ma-gaz/ (data dostępu 27.12.2025).

[6] Gaz-System. (2025). Informacje o Terminalu LNG. https://www.gaz-system.pl/pl/terminal-lng/informacje-o-terminalu-lng.html, (data dostępu 30.12.2025).

[7] Elenger. (2025). Skąd Polska ma gaz? https://www.elenger.pl/strefa-wiedzy/gaz-ziemny/skad-polska-ma-gaz, (data dostępu 27.12.2025).

[8] Duon. (2023). Lepiej na gaz, Zmienna cena gazu na giełdzie w 2023 r. – wahanie nie oznacza kryzysu. https://duon.pl/lepiejnagaz/zmienna-cena-gazu-na-gieldzie-w-2023-roku-wahanie-nie-oznacza-kryzysu/, (data dostępu 27.12.2025).

[9] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) 2024/1275 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (wersja przekształcona), Tekst mający znaczenie dla EOG, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202401275, (data dostępu 27.12.2025).

[10] GUS. (2025). Infrastruktura komunalna - energetyczna i gazowa w latach 2018–2024 r. https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/infrastruktura-komunalna-nieruchomosci/nieruchomosci-budynki-infrastruktura-komunalna/infrastruktura-komunalna-energetyczna-i-gazowa-w-2024-r-,16,3.html, (data dostępu 27.12.2025).

[11] Kwilosz T. Filar B. (2021). Ekonometryczny model krótkoterminowego prognozowania zużycia gazu, Nafta-Gaz. Nr 7, s. 454–462, DOI: 10.18668/NG.2021.07.04, https://inig.pl/magazyn/nafta-gaz/Nafta-Gaz_2021-07_4.pdf, (data dostępu 30.12.2025).

[12] Jedlikowski A., Englart S., Skrzycki M. (2022). Modelowanie zapotrzebowania na paliwo gazowe w obiektach gastronomicznych. (2022). Instal 10/2022, s. 26–33, DOI: DOI 10.36119/15.2022.10.3, https://informacjainstal.com.pl/wp-content/uploads/2022/10/03.pdf, (data dostępu 30.12.2025).

[13] Hu Z., Jiang T. (2024). Innovative grey multivariate prediction model for forecasting Chinese natural gas consumption, Alexandria Engineering Journal Volume 103, September 2024, Pages 384-392

[14] Li X., Zou X., Cheng J., Tang M., Hu P. (2024). FMM-VMD-Transformer: A hybrid deep learning model for predicting natural gas consumption, Digital Engineering, Volume 2, September 2024, 100005.

[15] Qiao W., Ma Q., Yang Y., Xi H., Huang N., Yang X., Zhang L. (2025). Natural gas consumption forecasting using a novel two-stage model based on improved sparrow search algorithm, Journal of Pipeline Science and Engineering, Volume 5, Issue 1, March 2025, 100220.

[16] Hošovský A., Piteľ J., Adámek M., Mižáková J., Židek K. (2021). Comparative study of week-ahead forecasting of daily gas consumption in buildings using regression ARMA/SARMA and genetic-algorithm-optimized regression wavelet neural network models, Journal of Building Engineering, Volume 34, February 2021, 101955

[17] Mizielińska K., Olszak J. (2020). Gazowe i olejowe źródła ciepła małej mocy, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2020.

[18] Bąkowski K. (2018). Sieci i instalacje gazowe. Poradnik projektowania, budowy i eksploatacji, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2018.

[19] Ciepło24.pl. (2021). Jak obliczyć wskaźnik zapotrzebowania na ciepło? https://www.technika-grzewcza-sklep.pl/blog/jak-obliczyc-zapotrzebowanie-cieplne-mieszkania-domu.html#/, (data dostępu 31.12.2025).

[20] Hojero. (2022) Jak wyliczyć zapotrzebowanie na moc pompy ciepła dla swojego domu? https://www.hojero.pl/pl/blog/Jak-wyliczyc-zapotrzebowanie-na-moc-pompy-ciepla-dla-swojego-domu/335, (data dostępu 31.12.2025).

[21] Obwieszczenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 kwietnia 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dz.U. 2022 poz. 1225.

[22] PN-B-01706:1992 Instalacje wodociągowe – Wymagania w projektowaniu.

[23] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody. Dz.U. 2002 nr 8 poz. 70.

[24] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej. Dz.U. 2008 nr 201 poz. 1240.

[25] Luskar. (2012). Jak dobrze zaprojektować instalację ciepłej wody użytkowej. https://www.luskar.pl/news/127/192/Jak-dobrze-zaprojektowac-instalacje-CWU-cieplej-wody-uzytkowej.html, (data dostępu 31.12.2025).

[26] Nowakowski E. (2012). Wskaźniki zużycia wody w budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej, Rynek Instalacyjny 7-8/2012, 80–82,

[27] Hołota E., Życzyńska A., Dyś G. (2023). Zużycie wody ciepłej i zimnej w latach 2011-2022 na przykładzie wybranych budynków wielorodzinnych, Gaz, Woda i Technika Sanitarna, 11/2023, 17–25, DOI: 10.15199/17.2023.11.3.

[28] Bugajski P. (2009). Średnie zużycie zimnej i ciepłej wody w budynkach wielorodzinnych. Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich Nr 9/2009, Polska Akademia Nauk, Oddział w Krakowie, s. 105-113.

[29] Krzyżaniak G., Koczyk H. (2016). Zapotrzebowanie na moc cieplną i energię użytkową do podgrzania ciepłej wody użytkowej – metody obliczeń, Rynek Instalacyjny 3/2016, 81–85

[30] Ratajczak K., Michalak K., Narojczyk M., Amanowicz Ł. (2021). Real Domestic Hot Water Consumption in Residential Buildings and Its Impact on Buildings’ Energy Performance – Case Study in Poland, Energies 2021, 14, 5010. https://doi.org/10.3390/en14165010.

[31] Szaflik W. (2011). Projektowanie Instalacji Ciepłej Wody w Budynkach Mieszkalnych; Ośrodek Informacji Technika Instalacyjna w Budownictwie: Warszawa, Poland, pp. 138–144.

[32] Jaszewska, M., Szaflik W. (2020). Zużycie ciepłej i zimnej wody w gospodarstwach domowych w Szczecinie w latach 2006–2019. Instal 4, 22–25.

[33] Carbon węgielgroszek.pl. (2026). Kiedy kończy się sezon grzewczy? https://www.wegielgroszek.pl/kiedy-konczy-sie-sezon-grzewczy/, (data dostępu 07.01.2026).

[34] BAXI – De Dietrich. (2026). Karta produktu kotła typu Luna Duo-Tec MP+ 1.35–1.50–1.60–1.70 Naścienne gazowe kotły kondensacyjne, https://dedietrich.pl/pliki/karty/www_main/pliki/karty/LUNA%20DUO-TEC%20MP+.pdf, (data dostępu 07.01.2026).

[35] BAXI – De Dietrich. 2026). Luna Duo-Tec MP+ 1.35–1.50–1.60–1.70 Naścienny gazowy kocioł kondensacyjny, https://dedietrich.pl/wp-content/uploads/2023/08/782088601-05_22-LUNA-DUO-TEC-MP-1.35-1.50-1.60-1.70-pl.pdf, (data dostępu 07.01.2026).

[36] Łazienki online pl. (2024). Podłogówka – 20 pytań, które zadają klienci, https://lazienkionline.pl/pl/blog/podlogowka-20-pytan-ktore-zadaja-klienci, (data dostępu 07.01.2026).

[37] RM Solar. (2025). Jak obliczyć ilość płynu potrzebnego do instalacji CO?, 2025, https://rmsolar.pl/jak-obliczyc-ilosc-plynu-potrzebnego-do-instalacji-co/, (data dostępu 07.01.2026).

[38] Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Dane publiczne, https://danepubliczne.imgw.pl/, (data dostępu 04.12.2025).

[39] BAXI – De Dietrich. (2026). Kotły gazowe kondensacyjne BAXI, Luna Duo-Tec MP+ 1.35–1.50–1.60–1.70, https://dedietrich.pl/produkty/technika-komercyjna/kotly-gazowe-kondensacyjne-baxi/luna-duo-tec-mp-1-35-1-50-1-60-1-70/, (data dostępu 09.01.2026).

[40] Projekt rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej, https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12386852/katalog/13068194#13068194, Załącznik nr 1, https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//578/12386852/13068194/13068195/dokument673501.pdf, (data dostępu 21.01.2026).

Pobrania

Opublikowane

2026-09-22

Jak cytować

Jedlikowski, A., Englart, S., & Skrzycki, M. (2026). Modelowanie zużycia gazu w lokalnej kotłowni wytwarzającej ciepło na potrzeby budynku mieszkalnego. INSTAL, 9, 45-54. https://doi.org/10.17512/INSTAL.2026.09.04

Inne teksty tego samego autora