Spółka komunalna w systemie gospodarki odpadami komunalnymi w Polsce

Autor

DOI:

https://doi.org/10.17512/instal.2026.05.01

Słowa kluczowe:

spółka komunalna, gospodarka odpadami, opłata śmieciowa, in-house, PSZOK, system kaucyjny, współpraca międzygminna

Abstrakt

Artykuł przedstawia analizę roli spółki komunalnej jako instrumentu realizacji zadań własnych gminy w systemie gospodarki odpadami komunalnymi w warunkach zmieniającego się otoczenia regulacyjnego i ekonomicznego. Przedmiotem badania była ocena dopuszczalnych modeli powierzania zadań spółce komunalnej, granic finansowania działalności ze środków pochodzących z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wpływu nowych uwarunkowań systemowych na trwałość organizacyjną lokalnych struktur komunalnych. Zastosowano wieloetapowe badanie obejmujące analizę dogmatyczno-prawną przepisów prawa, analizę praktyki nadzorczej i kontrolnej oraz ocenę uwarunkowań rynkowych i kierunków projektowanych zmian legislacyjnych. Wykazano, że trwałość wykorzystania spółki komunalnej zależy od zachowania zgodności pomiędzy modelem organizacyjnym, zasadami powierzania zadań, przejrzystością kosztową oraz zdolnością adaptacji do zmian wynikających z wdrażania systemu kaucyjnego i reform systemu komunalnego. Wskazano również rosnące znaczenie modeli współpracy międzygminnej jako mechanizmu stabilizacji lokalnych systemów odpadowych.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, tekst jednolity (t.j. Dz.U. 1999 nr 132 poz. 622)

Dolewka Z. (2017). Funkcjonowanie spółek komunalnych w Polsce. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 477, s. 59–72. DOI: 10.15611/pn.2017.477.05

Kulesza M. (2012), Municipal services management - scope and legal challenges, Samorząd Terytorialny, nr 7–8, s. 7–24

Smol M., Kulczycka J., Czaplicka-Kotas A., Włóka D. (2019). Zarządzanie i monitorowanie gospodarki odpadami komunalnymi w Polsce w kontekście realizacji gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ). Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi PAN, nr 108, s. 165–184. DOI: 10.24425/znigsme.2019.130174

Badanie rynku usług związanych z zagospodarowaniem odpadów komunalnych w instalacjach w latach 2014-2019; Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Warszawa, 2020; https://www.zpgo.pl/images/Raport_rynek_odpadów.pdf

Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej, tekst jednolity (t.j. Dz.U. 2021 poz. 679)

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych, tekst jednolity (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1320)

Ważny wyrok TSUE ws. zamówień in-house. Co dalej ze zlecaniem odbioru odpadów przez gminy? https://samorzad.pap.pl/kategoria/prawo/wazny-wyrok-tsue-ws-zamowien-house-co-dalej-ze-zlecaniem-odbioru-odpadow-przez (dostęp: 17.03.2026 r)

Wystąpienie pokontrolne P/22/083 - Prawidłowość naliczania i egzekwowania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wybranych gminach województwa mazowieckiego, NIK, 2022

Regionalna Izba Obrachunkowa w Opolu: rozstrzygnięcie dot. relacji gmina–związek międzygminny w systemie odpadowym (Zdzieszowice, „Czysty Region”). Uchwała nr 3/5/2023

Regionalna Izba Obrachunkowa w Gdańsku: rozstrzygnięcie nadzorcze w sprawie pokrycia kosztów systemu i nadwyżek opłaty (Rumia). Uchwała Nr 089/g125/P/24

Rozporządzenie Ministra Klimatu I Środowiska z dnia 8 lipca 2024 r. w sprawie wysokości kaucji dla poszczególnych rodzajów opakowań objętych systemem kaucyjnym (Dz.U. 2024 poz. 1046)

Zasady - Ministerstwo Klimatu i Środowiska - Portal Gov.pl https://www.gov.pl/web/klimat/system-kaucyjny-zasady (dostęp: 18.03.2026 r)

Projekt ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Portal Gov.pl https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-utrzymaniu-czystosci-i-porzadku-w-gminach (dostęp: 18.03.2026 r)

MKiŚ: Projekt ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach opublikowany w RCL (komunikat) | PAP MediaRoom portal. https://pap-mediaroom.pl/polityka-i-spoleczenstwo/mkis-projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-utrzymaniu-czystosci-i-porzadku-w (dostęp: 19.03.2026 r)

OSR do projektu UD252: uzasadnienie, dane o PSZOK i koszty punktów oraz liczba PSZOK w Polsce https://www.zpp.pl/storage/library/2025-11/17b1ff46ff37408cd0cfbb7074e326cf.pdf (dostęp 19.03.2026 r)

Pobrania

Opublikowane

2026-05-20

Jak cytować

Bień, J., & Kiełbus, M. (2026). Spółka komunalna w systemie gospodarki odpadami komunalnymi w Polsce. INSTAL, 5, 18-25. https://doi.org/10.17512/instal.2026.05.01

Inne teksty tego samego autora