Gospodarka o obiegu zamkniętym w wybranych krajach UE: postępy i wyzwania - Sayegh, Marderos Ara; Danielewicz, Jan (INSTAL, 2025)
W niniejszym opracowaniu dokonano oceny postępów we wdrażaniu gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) w wybranych państwach członkowskich Unii Europejskiej (UE): Niemczech, Francji, Włoszech, Hiszpanii, Polsce, Holandii i Szwecji, wykorzystując wielowskaźnikowe ramy analityczne w okresie dziesięciu lat od 2013 r. do 2023 r. Do oceny krajowych wyników w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym zastosowano cztery kluczowe wskaźniki: wskaźnik wykorzystania materiałów w obiegu zamkniętym (CMUR), ślad materiałowy (MF), potencjał oszczędności wody (WSP) i potencjał odzysku energii (ERP). Wyniki wskazują na znaczne różnice w poziomach przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym. Holandia i Włochy wysuwają się na pozycję liderów, wykazując wysokie wartości CMUR, efektywne wykorzystanie materiałów i zaawansowane systemy odzysku. Francja, Niemcy i Hiszpania wykazują umiarkowany, ale nierównomierny postęp, podczas gdy Polska i Szwecja pozostają poniżej średniej UE, co wskazuje na utrzymujące się różnice w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym i efektywności. Złożony indeks i wielopoziomowa struktura rankingowa potwierdzają wyraźną asymetrię między regionami zachodnio-południowymi a środkowo--nordyckimi. Wyniki niniejszej analizy wskazują, że mimo postępów w realizacji celów UE dotyczących gospodarki o obiegu zamkniętym, poziom ich wdrażania jest zróżnicowany w poszczególnych państwach członkowskich. Osiągnięcie celów gospodarki o obiegu zamkniętym na rok 2050 będzie wymagać skoordynowanych strategii krajowych i unijnych, lepszej symbiozy przemysłowej oraz inwestycji w infrastrukturę i innowacje o obiegu zamkniętym.
Keywords: wskaźniki gospodarki o obiegu zamkniętym; przemysły zasobochłonne; zrównoważenie wodne; gospodarka odpadami; odzysk energii