Strategie ochrony makrofitów przed inwazją Tetranychus urticae i infekcjami grzybowymi w systemach hydroponicznych – studium przypadku

Abstrakt

Artykuł analizuje zagrożenia biotyczne w laboratoryjnych systemach hydroponicznych na przykładzie kaskadowej inwazji przędziorka chmielowca (Tetranychus urticae) oraz wtórnej kolonizacji grzybami. Pierwotny cel badań, dotyczący oceny zdolności wybranych gatunków makrofitów: Juncus effusus, Alisma plantago-aquatica, Pontederia cordata oraz Typha angustifolia, do regulacji biogenów w medium płynnym, został zweryfikowany wskutek inwazji T. urticae. Nowe założenia ukierunkowano na przywrócenie potencjału fitoremediacyjnego makrofitów oraz na ocenę podjętych działań ratunkowych. Metodyka obejmowała mechaniczne usuwanie szkodników, interwencyjne opryski preparatami Agrocover i Agricolle oraz przeniesienie ocalałych roślin do podłoża glebowego uprzednio naświetlanego promieniowaniem UV. Zastosowanie promieniowania UV w laboratorium zbiegło się w czasie z nasileniem objawów grzybowych; obserwacja ta uzasadnia jedynie hipotezę o możliwym znaczeniu zmian w równowadze mikrobiologicznej. W fazie infekcji grzybowej końcowa przeżywalność wyniosła 13% (3 z 23 roślin), a śmiertel ność 87%. W pierwszej fazie ataku przędziorka największym zasiedleniem odznaczała się Pontederia cordata, natomiast największą przeżywalnością w tej fazie wykazał się Juncus effusus. Juncus effusus nie przetrwał natomiast późniejszej fazy infekcji grzybowej. Wyniki wskazują, że kontrola mikroklimatu oraz monitoring kondycji roślin są istotne dla zachowania stabilności procesów fitoremediacyjnych. Uzyskane obserwacje pozwalają na wstępną ocenę zachowania wybranych makrofitów w warunkach skumulowanego stresu biotycznego i termicznego.