Usuwanie farmaceutyków ze ścieków – obecny stan wiedzy a skuteczność technologii ozonowania stosowanej w Jaworznie

Abstrakt

Farmaceutyki obecne w ściekach stanowią istotne zagrożenie dla środowiska wodnego, ponieważ mogą wpływać negatywnie na organizmy, prowadząc do zaburzeń hormonalnych, odpornościowych czy rozrodczych. Tradycyjne metody oczyszczania ścieków nie są skuteczne w usuwaniu tych zanieczyszczeń, dlatego konieczne jest wprowadzenie dodatkowych rozwiązań. Nowa Dyrektywa Unii Europejskiej zaleca wdrożenie czwartego stopnia oczyszczania ścieków, który pozwoli na znacznie skuteczniejsze usuwanie pozostałości farmaceutyków. Może także odegrać kluczową rolę w ochronie środowiska wodnego oraz zdrowia ludzi, poprzez ograniczenie wprowadzania szkodliwych związków do ekosystemów. Wśród proponowanych technologii znajdują się procesy, takie jak ozonowanie oraz filtracja z użyciem węgla aktywnego. Metody te nie tylko redukują stężenia farmaceutyków w wodzie, ale również – przy prawidłowym prowadzeniu procesu – wpływają na obniżenie ogólnej toksyczności ścieków. Wyniki badań prowadzonych w Polsce nad skutecznością tych rozwiązań potwierdzają konieczność i efektywność wprowadzenia zaawansowanych technologii oczyszczania. W pracy przedstawiono wyniki badań prowadzonych z wykorzystaniem przewoźnej, a następnie kontenerowej stacji pilotowej wykorzystującej nowatorski system ozonowania, w oczyszczalni ścieków Jaworzno-Dąb w woj. śląskim. Analiza sprawności usuwania farmaceutyków, takich jak diklofenak, sulfametaksazol oraz karbamazepina ze ścieków oczyszczonych i uzyskane efekty na średnim poziomie odpowiednio 96,4, 92,6 oraz 96,3%, jak również niższe dawki ozonu w przeliczeniu na OWO niż w przypadku technologii stosowanych za granicą, rekomendują stosowanie technologii wykorzystanej w Jaworznie do implementowania jej w pełnoskalowych oczyszczalniach ścieków w Polsce.