Hałas instalacyjny w salach operacyjnych

Abstrakt

Od wielu lat krajowa norma z roku 1987 dotycząca dopuszczalnych poziomów dźwięku, z poprawką z roku 2015 dotyczącą jedynie zmiany tytułu normy, PN-B-02151-02:1987/ Ap1:2015-05 [32], nadal (mimo wycofania i zastąpienia przez PN-B-02151-2:2018-01 [33]) jest powoływana w kolejnych nowelizacjach Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, począwszy od 2004 roku (Dz. U 2004 nr. 109 poz. 1156 [46]) do 2022 roku (Dz.U. 2022 poz. 1225 [29]). W przypadku sal operacyjnych zamieszczone w niej zapisy stawiają przed projektantami instalacji wentylacji i klimatyzacji niezwykle wygórowane 
wymagania, wymuszające utrzymanie bardzo niskiego poziomu dźwięku od wyposażenia technicznego budynku (takiego jak wentylacja) dla hałasu ustalonego wynoszącego 30 dB(A). Należy zauważyć, że w normie niemieckiej DIN 1946-4 z roku 2008 [6] tą dopuszczalną wartość ustalono jako ≤48 dB(A), przy pomiarze wykonanym centralnie w sali operacyjnej na wysokości 1,8 m nad podłogą przy nominalnym strumieniu powietrza wentylacyjnego, identycznie w wytycznych szwajcarskich z roku 2004 „Swiss Guideline 99-3E Heating, ventilation and air-conditioning systems in hospitals” (a zatem z roku powołania normy PN-B-02151-02:1987 w rozporządzeniu). Ze względu na opublikowanie w marcu 2023 roku normatywnego załącznika krajowego NA do normy PN-EN 16798-1: 2019 zawierającego sformułowane na potrzeby krajowe inne wymagania dotyczące dopuszczalnego poziomu dźwięku (do 35 dB(A)) niż zalecane i zamieszczone w normie europejskiej EN 16798-1 w Załączniku B, Domyślne kryteria środowiska wewnętrznego (do 45 dB(A)), opublikowanej bez zmian w języku polskim w 2019 roku, istotne stało się zwrócenie uwagi na możliwości techniczne zapewnienia tych wymagań w sali operacyjnej wyposażonej w nowoczesną instalację wentylacyjną. Na tle wymagań z 2023 roku (PN-EN 16798-1:2019-06/Ap2:2023-03), w artykule przedstawiono problemy związane z rzeczywistym poziomem dźwięku w sali operacyjnej, pochodzącym od wszystkich źródeł, w tym narzędzi i aparatury medycznej oraz instalacji wentylacyjnej. Zamieszczono także przegląd wymagań prawnych dotyczących dopuszczalnego poziomu dźwięku w salach operacyjnych, obowiązujących w innych krajach.