W
p
ływ
Ef
e
ktyw
n
yc
h
M
i
k
r
oo
r
ga
n
i
z
m
ó
w
,
w
e
r
m
i
k
u
l
t
u
r
y
i
r
o
ś
li
nno
śc
i
n
a
r
emed
i
a
c
j
ę
g
l
eb
n
a
w
o
ż
on
yc
h
n
a
w
o
z
am
i
n
a
t
u
r
a
l
n
y
m
i
i
o
r
ga
n
i
c
z
n
y
m
i
T
h
e
i
mpa
ct
of
Eff
e
ct
i
v
e
M
i
c
r
oo
r
ga
n
i
s
m
s
,
v
e
r
m
i
c
u
l
t
u
r
e
,
a
n
d
v
ege
t
a
t
i
on
on
t
h
e
r
emed
i
a
t
i
on
of
s
o
il
s
f
e
r
t
ili
z
ed
w
i
t
h
n
a
t
u
r
a
l
a
n
d
o
r
ga
n
i
c
f
e
r
t
ili
z
e
rs
ANNA
KU
C
Z
A
B
S
K
A
,
D
ARI
U
S
Z
BO
R
U
S
Z
KO
D
O
I
:
10
.
17512/
I
NST
AL.
2026
.
10
.
06
Celem prac
y
b
y
ła
o
cena
w
pł
yw
u
E
fe
k
t
yw
n
y
ch
M
i
k
r
oo
rgani
z
m
ów
(
EM
),
w
ermi
k
ultur
y
, r
o
ś
linn
o
ś
ci
o
ra
z
wy
bran
y
ch
ko
mbinacji t
y
ch met
o
d na
z
mian
y
s
tę
ż
enia
s
um
y
16
w
iel
o
pier
ś
cieni
owy
ch
w
ęgl
owo
d
o
r
ów
ar
o
mat
y
c
z
n
y
ch
(
Σ
16WW
A
)
w
glebie
z
d
o
dat
k
iem
ko
mp
o
s
tu, p
o
fermentu, gn
o
j
ow
ic
y
o
ra
z
o
s
ad
ów
ś
cie
kowy
ch
.
Do
ś
w
iadc
z
enie
w
a
z
o
n
ow
e
o
bejm
ow
ał
o
24
w
ariant
y
,
w
k
t
ó
r
y
ch
z
a
s
t
o
s
ow
an
o
ko
mp
o
s
t, p
o
ferment, gn
o
j
ow
icę lub
o
s
ad
ś
cie
kowy
o
ra
z
r
ó
ż
ne
w
ariant
y
bi
o
l
o
gic
z
neg
o
w
s
p
o
magania remediacji
.
Stę
ż
enia 16 WW
A
o
z
nac
z
o
n
o
met
o
dą
G
C-
M
S
z
g
o
dnie
z
PN-
I
S
O
18287
:
2008
.
U
z
y
s
k
ane
wy
ni
k
i
w
s
k
a
z
ują,
ż
e
z
a
s
t
o
s
ow
anie bi
o
l
o
gic
z
n
y
ch met
o
d
w
s
p
o
magania
b
y
ł
o
z
w
ią
z
ane
z
e
z
mniej
s
z
eniem
s
tę
ż
enia
Σ
16WW
A
w
p
o
r
ów
naniu
z
w
ariantami nie
w
s
p
o
magan
y
mi
.
Naj
w
ię
k
s
z
ą
redu
k
cję
s
tę
ż
enia
Σ
16WW
A
z
a
o
b
s
er
wow
an
o
w
glebie
z
d
o
dat
k
iem
o
s
adu
ś
cie
kow
eg
o
w
w
ariancie łąc
z
ąc
y
m
EM
z
r
o
ś
linn
o
ś
cią
.
W
y
ni
k
i
w
s
k
a
z
ują na p
o
tencjał
z
integr
ow
an
y
ch met
o
d bi
o
l
o
gic
z
n
y
ch
w
remediacji gleb
o
bcią
ż
o
n
y
ch
WW
A
, pr
z
y
c
z
y
m
o
cena
s
k
utec
z
n
o
ś
ci p
o
s
z
c
z
eg
ó
ln
y
ch
w
ariant
ów
p
ow
inna u
w
z
ględniać
z
r
ó
ż
nic
ow
anie
w
ła
ś
ci
wo
ś
ci
z
a
s
t
o
s
ow
an
y
ch materiał
ów
o
rganic
z
n
y
ch
.
Sł
ow
a
k
luc
z
ow
e
:
bi
o
augmentacja,
w
iel
o
pier
ś
cieni
ow
e
w
ęgl
owo
d
o
r
y
ar
o
mat
y
c
z
ne,
z
aniec
z
y
s
z
c
z
enia
o
rganic
z
ne
The aim
o
f the
s
tud
y
w
a
s
t
o
a
ss
e
ss
the effect
o
f
E
ffective
M
icr
oo
rgani
s
m
s
(
EM
), vermiculture, vegetati
o
n and
s
elected
c
o
mbinati
o
n
s
o
f the
s
e meth
o
d
s
o
n change
s
in the c
o
ncentrati
o
n
o
f the
s
um
o
f 16 p
o
l
y
c
y
clic ar
o
matic h
y
dr
o
carb
o
n
s
(
Σ
16P
A
H) in
s
o
il
w
ith the additi
o
n
o
f c
o
mp
o
s
t, dige
s
tate, liquid manure and
s
e
w
age
s
ludge
.
The p
o
t e
x
periment includ-
ed 24 variant
s
in
w
hich c
o
mp
o
s
t, dige
s
tate, liquid manure,
o
r
s
e
w
age
s
ludge
w
a
s
u
s
ed, al
o
ng
w
ith vari
o
u
s
bi
o
l
o
gical
remediati
o
n meth
o
d
s
.
C
o
ncentrati
o
n
s
o
f 16 P
A
H
s
w
ere determined u
s
ing the
G
C-
M
S meth
o
d acc
o
rding t
o
PN-
I
S
O
18287
:
2008
.
The re
s
ult
s
indicate that the u
s
e
o
f bi
o
l
o
gical remediati
o
n meth
o
d
s
w
a
s
a
ss
o
ciated
w
ith a reducti
o
n
in
Σ
16P
A
H c
o
ncentrati
o
n
s
c
o
mpared
w
ith unaided variant
s
.
The greate
s
t reducti
o
n in
Σ
16P
A
H
w
a
s
o
b
s
erved in
s
o
il
w
ith
s
e
w
age
s
ludge added in the variant c
o
mbining
EM
w
ith vegetati
o
n
.
The re
s
ult
s
indicate the p
o
tential
o
f integrated
bi
o
l
o
gical meth
o
d
s
in the remediati
o
n
o
f P
A
H-c
o
ntaminated
s
o
il
s
, but the a
ss
e
ss
ment
o
f the effectivene
ss
o
f individual
variant
s
s
h
o
uld ta
k
e int
o
acc
o
unt the different pr
o
pertie
s
o
f the
o
rganic material
s
u
s
ed
.
Ke
ywo
rd
s
:
bi
o
augmentati
o
n, p
o
l
y
c
y
clic ar
o
matic h
y
dr
o
carb
o
n
s
,
o
rganic p
o
llutant
s
mgr in
ż
.
A
nna Kuc
z
ab
s
k
a
O
R
C
I
D:
0000-0002-0545-5114, dr hab
.
in
ż
.
D
ariu
s
z
B
o
ru
s
z
ko
, pr
o
f
.
P
B
O
R
C
I
D:
0000-0001-5160-8938,
W
y
d
z
iał
B
ud
ow
nict
w
a i Nau
k
o
Śr
o
d
ow
i
s
k
u, P
o
litechni
k
a
B
iał
o
s
t
o
c
k
a, ul
.
Wiej
s
k
a 45
A
, 15-351
B
iał
y
s
t
ok
, P
o
l
s
k
a,
A
ut
o
r
ko
re
s
p
o
ndenc
y
jn
y:
e-mail
:
anna
.
pi
o
tr
ow
s
k
a
.
pb
@w
p
.
pl, e-mail
:
d
.
b
o
ru
s
z
ko@
pb
.
edu
.
pl
D
ata zgło
s
zenia: 29.07.2026.
D
ata p
r
z
y
jęcia: 5.10.2026.
D
ata publi
k
acji: 20.10.2026
68
10/2026in
s
tal
.
pc
z
.
pl
O
c
h
r
on
a
śr
o
d
o
w
i
sk
a
/
Env
ir
on
me
n
t
a
l
p
r
o
t
e
ct
i
on
Wst
ęp
W
wy
ni
k
u d
y
namic
z
neg
o
r
o
z
wo
ju r
ó
ż
-
n
y
ch
s
e
k
t
o
r
ów
pr
z
em
y
s
łu
w
XX
w
ie
k
u gł
ów
-
n
y
m pri
o
r
y
tetem
s
tał
o
s
ię
wyko
r
z
y
s
tanie
r
ó
ż
n
o
r
o
dn
y
ch
s
ur
ow
c
ów
,
w
t
y
m metali cię
ż
-
k
ich i r
o
p
y
naft
ow
ej
.
Nie
s
tet
y
, techn
o
l
o
gie
u
ż
yw
ane
w
tamt
y
m
ok
re
s
ie
s
tał
y
s
ię r
ów
nie
ż
ź
r
ó
dłem
s
z
y
b
k
ieg
o
i nieu
s
tanneg
o
z
anie-
c
z
y
s
z
c
z
enia
ś
r
o
d
ow
i
s
k
a
.
Wpr
ow
ad
z
anie
z
aniec
z
y
s
z
c
z
eń nie t
y
l
ko
pr
ow
ad
z
i d
o
s
k
a-
ż
enia gleb
y
, ale ta
k
ż
e pr
z
y
c
z
y
nia
s
ię d
o
jej
s
z
y
b
k
iej degradacji i utrat
y
jej naturaln
y
ch
fun
k
cji
.
W efe
k
cie teg
o
pr
o
ce
s
u d
z
iałania
c
z
ł
ow
ie
k
a mają p
ow
a
ż
ne
ko
n
s
e
kw
encje
w
s
fer
z
e pr
z
y
r
o
dnic
z
ej,
s
p
o
łec
z
n
o
-e
ko
n
o
-
mic
z
nej
o
ra
z
k
ultur
ow
ej
[
1, 2
].
Sub
s
tancje t
ok
s
y
c
z
ne i
z
aniec
z
y
s
z
c
z
e-
nia t
o
termin
y
,
k
t
ó
re c
z
ę
s
t
o
u
ż
yw
ane
s
ą
wy
miennie
.
O
z
nac
z
ają
o
ne
s
ub
s
tancje,
k
t
ó
-
re p
o
d
o
s
taniu
s
ię d
o
ś
r
o
d
ow
i
s
k
a
s
tają
s
ię
s
z
ko
dli
w
e
z
ar
ów
n
o
dla lud
z
i, ja
k
i dla
e
ko
s
y
s
tem
ów.
D
z
iałaln
o
ś
ć c
z
ł
ow
ie
k
a,
k
t
ó
rej efe
k
tem je
s
t p
o
ja
w
ienie
s
ię t
y
ch
s
ub-
s
tancji
w
ś
r
o
d
ow
i
s
k
u, p
owo
duje,
ż
e mają
o
ne p
o
ch
o
d
z
enie antr
o
p
o
genic
z
ne
.
Jedna
k
w
a
ż
ne je
s
t
z
r
o
z
umienie,
ż
e p
o
jęcie
„
antr
o
-
p
o
genic
z
ne
”
nie
o
z
nac
z
a,
ż
e
w
s
z
y
s
t
k
ie
z
aniec
z
y
s
z
c
z
enia t
o
s
z
tuc
z
nie
s
t
wo
r
z
o
ne
s
ub
s
tancje chemic
z
ne
.
M
o
gą t
o
b
y
ć r
ów
-
nie
ż
s
ub
s
tancje naturalnie
o
becne
w
ś
r
o
d
o
-
w
i
s
k
u,
k
t
ó
re gr
o
mad
z
ą
s
ię
w
nadmiar
z
e
z
p
owo
du d
z
iałaln
o
ś
ci pr
z
em
y
s
ł
ow
ej lub
70
10/2026in
s
tal
.
pc
z
.
pl
O
D
e
k
lar
ow
ana
o
bjęt
o
ś
ć
o
pa
kow
ania
wy
n
o
s
i
80 l (
w
edług n
o
rm
y
B
N-72/0520-11)
.
C
h
a
r
a
kt
e
r
ystyk
a
d
o
da
tk
ó
w
o
r
ga
n
i
c
z
n
yc
h
W e
k
s
per
y
mencie
wyko
r
z
y
s
tan
o
c
z
ter
y
z
r
ó
ż
nic
ow
ane f
o
rm
y
materii
o
rganic
z
nej
s
tan
ow
iące bi
o
techn
o
l
o
gic
z
ne d
o
dat
k
i
d
o
gleb
ow
e
:
ko
mp
o
s
t, p
o
ferment, gn
o
j
ow
i-
cę
o
ra
z
o
s
ad
ś
cie
kowy.
Do
b
ó
r t
y
ch d
o
dat-
ków
o
rganic
z
n
y
ch p
o
d
yk
t
ow
an
y
b
y
ł ich
o
dmienn
y
m pr
o
filem bi
o
chemic
z
n
y
m,
wy
ni-
k
ając
y
m
z
pr
o
ce
s
ów
ich
s
tabili
z
acji mi
k
r
o
-
bi
o
l
o
gic
z
nej
.
K
o
mp
o
s
t repre
z
entuje fa
z
ę
s
tałą p
o
ddaną
ko
ntr
o
l
ow
anemu, tlen
ow
e-
mu pr
o
ce
s
ow
i humifi
k
acji
.
P
o
ferment
s
tan
o
-
w
i pł
y
nną p
o
z
o
s
tał
o
ś
ć p
o
be
z
tlen
ow
ej fermentacji metan
ow
ej
bi
o
ma
s
y
, chara
k
te-r
y
z
ującą
s
ię
wy
s
ok
im
s
t
o
pniem minerali
z
a-cji
s
k
ładni
ków
o
d
ż
yw
c
z
y
ch
.
G
n
o
j
ow
ica
s
ta-n
ow
i
s
ur
ow
ą
bi
o
ma
s
ę
z
oo
technic
z
ną
o
wy
s
ok
im
p
o
tencjale metab
o
lic
z
n
y
m, nat
o
mia
s
t
o
s
ad
ś
cie
kowy
repre
z
entuje u
s
ta-
bili
z
ow
aną bi
o
l
o
gic
z
nie bi
o
ma
s
ę mi
k
r
oo
r-
gani
z
m
ów
o
s
adu c
z
y
nneg
o.
Pr
z
ed apli
k
acją d
o
p
o
dł
o
ż
a
s
chara
k
te-
r
y
z
ow
an
o
wy
j
ś
ci
ow
e
s
tę
ż
enie
Σ
16WW
A
w
pr
o
filu chr
o
mat
o
grafic
z
n
y
m
k
a
ż
deg
o
z
ko
mp
o
nent
ów
(tabela 1)
.
Stę
ż
enie
Σ
16WW
A
w
ko
mp
o
ś
cie
o
ra
z
o
s
ad
z
ie
ś
cie
kowy
m
k
s
z
tałt
ow
ał
o
s
ię na
z
bli
ż
o
-
n
y
m p
o
z
i
o
mie (
o
dp
ow
iedni
o
0,993
i 0,994 mg/
k
g
s
.
m
.
)
.
Wart
o
ś
ci te nie
p
o
z
w
alają jedna
k
na
s
am
o
d
z
ielną
o
cenę
efe
k
t
yw
n
o
ś
ci
w
c
z
e
ś
niej
s
z
y
ch pr
o
ce
s
ów
bi
o
degradacji lub
s
tabili
z
acji t
y
ch
materiał
ów.
Z
nac
z
nie
wy
ż
s
z
e
s
tę
ż
enia
Σ
16WW
A
odnotowano w pofe
r
mencie
(3,043 mg/
k
g
s
.
m
.
)
o
ra
z
w
gn
o
j
ow
ic
y
(3,955 mg/
k
g
s
.
m
.
)
.
D
a
wk
i p
o
s
z
c
z
eg
ó
ln
y
ch
d
o
dat
ków
o
rganic
z
n
y
ch u
s
tal
o
n
o
na p
o
d-
s
ta
w
ie pr
z
y
jęt
y
ch
k
r
y
teri
ów
apli
k
ac
y
jn
y
ch
dla p
o
s
z
c
z
eg
ó
ln
y
ch materiał
ów.
K
o
mp
o
s
t
w
pr
ow
ad
z
o
n
o
w
da
w
ce 20 t
s
.
m
.
/ha,
o
s
ad
ś
cie
kowy
w
il
o
ś
ci 9 t
s
.
m
.
/ha, nat
o
-
mia
s
t bi
o
techn
o
l
o
gic
z
ne
ko
mp
o
nent
y
pł
y
n-
ne
z
aapli
kow
an
o
w
da
wk
ach pr
o
du
k
c
y
j-
n
y
ch
:
40 m³/ha dla p
o
fermentu
o
ra
z
40 m³/ha/r
ok
dla gn
o
j
ow
ic
y
[
17, 18,
19, 20
].
Tabela 1
.
Chara
k
ter
y
s
t
yk
a materiał
ów
pr
z
ed
z
a
s
t
o
s
ow
aniem -
s
tę
ż
enie
Σ
16WW
A
Table 1
.
C
haracteri
s
tic
s
o
f material
s
pri
o
r
t
o
applicati
o
n
–
c
o
ncentrati
o
n
o
f
Σ
16 P
A
H
s
Ro
d
z
a
j
ma
t
e
ri
a
ł
u
S
t
ę
ż
e
n
i
e
Σ
16WW
A
[
mg
/k
g
s
.
m
.
]
ko
mp
o
s
t0,993
p
o
ferment3,043
gn
o
j
ow
ica3,955
o
s
ad
y
ś
cie
kow
e0,994
Ź
r
ó
dł
o:
O
prac
ow
an
o
na p
o
d
s
ta
w
ie
[
29
]
C
h
a
r
a
kt
e
rystyk
a
Ef
e
ktyw
n
yc
h
M
i
kr
oo
r
ga
n
i
z
m
ó
w
W d
o
ś
w
iadc
z
eniu
z
a
s
t
o
s
ow
an
o
prepa-
rat
E
fe
k
t
yw
n
y
ch
M
i
k
r
oo
rgani
z
m
ów
EM
Naturalnie
Ak
t
yw
n
y
, pr
o
du
kow
an
y
pr
z
e
z
G
reenland Techn
o
l
o
gia
EM
Sp
.
z
o.o.
,
k
t
ó
-
r
y
z
o
s
tał
w
pr
ow
ad
z
o
n
y
d
o
o
br
o
tu na m
o
c
y
D
ec
y
z
ji
M
ini
s
tra
Ro
lnict
w
a i
Ro
z
wo
ju W
s
i
nr 281/11
.
Według de
k
laracji pr
o
ducenta
preparat
z
a
w
iera
s
ko
ncentr
ow
aną da
wk
ę
ż
ywy
ch i
s
y
nergic
z
nie d
z
iałając
y
ch
E
fe
k
t
yw
n
y
ch
M
i
k
r
oo
rgani
z
m
ów
® (
w
t
y
m
ba
k
terie
kw
a
s
u mle
kow
eg
o
, ba
k
terie f
o
t
o
-
s
y
ntet
y
c
z
ne, dr
o
ż
d
ż
e i pr
o
mieni
ow
ce)
o
ra
z
ba
k
terie a
z
o
t
ow
e
z
r
o
d
z
aju
A
z
o
t
o
bacter
.
W
s
k
ład
z
ie chemic
z
n
y
m de
k
lar
ow
ana
je
s
t
z
a
w
art
o
ś
ć
s
ub
s
tancji
o
rganic
z
nej
(min
.
60
%
s
.
m
.
), a
z
o
tu cał
kow
iteg
o
(min
.
0,08
%
m/m)
o
ra
z
p
o
ta
s
u
w
pr
z
elic
z
eniu
na K
O
(min
.
0,2
%
m/m)
.
Preparat pr
z
y
-
g
o
t
ow
an
o
w
f
o
rmie r
o
z
t
wo
ru
wo
dneg
o
o
s
tę
ż
eniu 1
%
p
o
pr
z
e
z
r
o
z
cieńc
z
enie
w
c
z
y
s
tej
wo
d
z
ie, pr
z
y
c
z
y
m il
o
ś
ć prepara-
tu
z
o
s
tała prec
y
z
y
jnie
o
dmier
z
o
na
w
pr
z
e-
lic
z
eniu na jedn
o
s
t
k
ę p
ow
ier
z
chni d
o
nic, c
o
o
dp
ow
iadał
o
z
alecanej pr
z
e
z
pr
o
ducenta
da
w
ce p
o
l
ow
ej
wy
n
o
s
z
ącej 20 l/ha
.
Śr
o
de
k
z
aapli
kow
an
o
d
o
gleb
owo
w
f
o
rmie
o
pr
y
s
k
u p
ow
ier
z
chni p
o
dł
o
ż
a ja
ko
z
abieg
pr
z
ed
s
ie
w
n
y
,
wyko
nan
y
jedn
o
ra
z
owo.
W
e
r
m
i
k
u
l
t
u
r
a
W
s
chemacie d
o
ś
w
iadc
z
enia u
w
z
ględ-
ni
o
n
o
w
ariant
y
z
ud
z
iałem ma
k
r
o
faun
y
gle-
b
ow
ej
.
W t
y
ch
ko
mbinacjach d
o
k
a
ż
deg
o
w
a
z
o
nu
w
pr
ow
ad
z
o
n
o
20 d
o
jr
z
ał
y
ch
płci
owo
o
s
o
bni
ków
E
i
s
enia fetida
.
A
pli
k
acji
w
ermi
k
ultur
y
d
oko
nan
o
w
ok
re
ś
l
o
n
y
ch
o
bie
k
tach bada
w
c
z
y
ch, c
o
um
o
ż
li
w
ił
o
pr
z
eanali
z
ow
anie jej
w
pł
yw
u
w
p
o
s
z
c
z
e-
g
ó
ln
y
ch u
k
ładach d
o
ś
w
iadc
z
aln
y
ch
[
22
].
R
o
ś
li
nno
ść
Ja
ko
ko
mp
o
nent fit
o
remediac
y
jn
y
w
d
o
ś
w
iadc
z
eniu
z
a
s
t
o
s
ow
an
o
k
up
kówk
ę
p
o
s
p
o
litą (
D
act
y
li
s
gl
o
merata)
.
G
atune
k
ten
chara
k
ter
y
z
uje
s
ię
wy
s
ok
ą t
o
lerancją na
nie
ko
r
z
y
s
tne
w
arun
k
i edafic
z
ne, d
y
namic
z
-
n
y
m pr
z
y
r
o
s
tem bi
o
ma
s
y
o
ra
z
s
ilnie r
o
z
w
i-
nięt
y
m,
w
ią
z
kowy
m u
k
ładem
ko
r
z
eni
owy
m, c
o
u
z
a
s
adnia jeg
o
z
a
s
t
o
s
ow
anie
w
bada-niach nad
fit
o
remediacją p
o
dł
o
ż
y
z
degra-d
ow
an
y
ch
.
M
ateriał
s
ie
w
n
y
w
pr
ow
ad
z
o
n
o
d
o
w
a
z
o
n
ów
w
gę
s
t
o
ś
ci
o
dp
ow
iadającej
z
alecanej r
o
lnic
z
ej da
w
ce
wy
s
ie
w
u
wy
n
o
-
s
z
ącej 20
k
g/ha,
k
t
ó
rą prec
y
z
y
jnie pr
z
eli-
c
z
o
n
o
na jedn
o
s
t
k
ę p
ow
ier
z
chni u
ż
y
t
kow
ej
d
o
nic
[
21
].
O
p
i
s
d
o
św
i
ad
c
z
e
n
i
a
w
a
z
ono
w
eg
o
Do
ś
w
iadc
z
enie
w
a
z
o
n
ow
e r
o
z
p
o
c
z
ęt
o
w
kw
ietniu 2023 r
.
i pr
ow
ad
z
o
n
o
d
o
ko
ńca
s
e
z
o
nu
w
egetac
y
jneg
o.
Z
a
s
t
o
s
ow
an
o
w
a
z
o
n
y
o
p
o
jemn
o
ś
ci 10 dm³
z
a
w
ierające
p
o
5
k
g ujedn
o
lic
o
neg
o
materiału gleb
o
-
w
eg
o.
U
k
ład bada
w
c
z
y
o
bejm
ow
ał
24
w
ariant
y
s
tan
ow
iące
ko
mbinację c
z
te-
rech d
o
dat
ków
o
rganic
z
n
y
ch i
s
z
e
ś
ciu
s
p
o
-
s
o
b
ów
pr
ow
ad
z
enia pr
o
ce
s
u
:
be
z
w
s
p
o
-
magania,
EM
,
w
ermi
k
ultura, r
o
ś
linn
o
ś
ć,
EM
+
w
ermi
k
ultura
o
ra
z
EM
+
r
o
ś
linn
o
ś
ć
.
S
z
c
z
eg
ó
ł
owy
s
chemat d
o
ś
w
iadc
z
enia
pr
z
ed
s
ta
w
i
o
n
o
w
tabeli 2
.
Do
ś
w
iadc
z
enie pr
ow
ad
z
o
n
o
w
w
arun-
k
ach p
ó
ł
ko
ntr
o
l
ow
an
y
ch, na
wo
ln
y
m
p
ow
ietr
z
u p
o
d
z
ada
s
z
eniem
z
l
ok
ali
z
ow
a-
n
y
m na terenie
wo
je
wó
d
z
t
w
a p
o
dla
s
k
ieg
o.
Z
a
s
t
o
s
ow
ana
ko
n
s
tru
k
cja
s
k
utec
z
nie chr
o
ni-
ła r
o
ś
lin
y
pr
z
ed be
z
p
o
ś
rednim
w
pł
yw
em
o
pad
ów
atm
o
s
fer
y
c
z
n
y
ch
.
B
adania reali-
z
ow
an
o
w
ok
re
s
ie
o
d
kw
ietnia d
o
li
s
t
o
pada
2023 r
ok
u, c
o
determin
ow
ał
o
naturaln
y
,
s
e
z
o
n
owy
z
a
k
re
s
temperatur
o
ra
z
chara
k
-
ter
y
s
t
y
c
z
n
y
dla teg
o
regi
o
nu mi
k
r
ok
limat
.
I
nten
s
yw
n
o
ś
ć
ś
w
iatła b
y
ła
z
ale
ż
na
o
d
panując
y
ch
w
arun
ków
ma
k
r
ok
limat
y
c
z
-
n
y
ch
o
ra
z
o
granic
z
eń
wy
ni
k
ając
y
ch
z
ko
n-
s
tru
k
cji
z
ada
s
z
enia
.
Wa
z
o
n
y
r
o
z
mie
s
z
c
z
o
-
n
o
w
u
k
ład
z
ie cał
kow
itej rand
o
mi
z
acji
w
o
brębie
wy
z
nac
z
o
nej
s
tref
y
e
k
s
per
y
men-
talnej, c
o
z
ape
w
nił
o
w
s
z
y
s
t
k
im
ko
mbina-
cj
o
m jedn
o
lite
w
arun
k
i mi
k
r
ok
limat
y
c
z
ne
(termic
z
ne
o
ra
z
ś
w
ietlne m
o
del
A
M
T-300),
utr
z
y
mując ją na
s
tał
y
m p
o
z
i
o
mie
ok.
67
%
p
o
l
ow
ej p
o
jemn
o
ś
ci
wo
dnej (PPW), c
o
o
dp
ow
iadał
o
w
s
k
a
z
aniu aparatur
y
„
n
o
rmaln
y”
(N
O
R
)
.
Pr
ó
b
k
i gleb
y
d
o
anali
z
lab
o
rat
o
r
y
jn
y
ch p
o
bieran
o
p
o
tr
z
ech
mie
s
iącach
o
ra
z
p
o
z
a
ko
ńc
z
eniu d
o
ś
w
iad-
c
z
enia
.
O
p
r
a
c
o
w
a
n
i
e
wy
n
i
k
ó
w
W
s
z
y
s
t
k
ie
o
z
nac
z
enia analit
y
c
z
ne
wyko
nan
o
w
tr
z
ech p
ow
t
ó
r
z
eniach anali-
t
y
c
z
n
y
ch dla
k
a
ż
dej p
o
branej pr
ó
b
k
i
.
P
ow
t
ó
r
z
enia te nie
s
tan
ow
ił
y
nie
z
ale
ż
n
y
ch
p
ow
t
ó
r
z
eń e
k
s
per
y
mentaln
y
ch
.
W
y
ni
k
i
pr
z
ed
s
ta
w
i
o
n
o
ja
ko
w
art
o
ś
ci
ś
rednie
.
W
s
p
ó
łc
z
y
nni
k
z
mienn
o
ś
ci
wy
ni
ków
nie
pr
z
e
k
rac
z
ał 10
%
.
P
o
nie
w
a
ż
pr
z
ed
s
ta
w
i
o
-
ne
wy
ni
k
i
s
tan
ow
ią fragment
w
ię
k
s
z
eg
o
pr
o
je
k
tu bada
w
c
z
eg
o
, a
z
a
k
re
s
niniej
s
z
eg
o
o
prac
ow
ania
o
bejmuje jed
y
nie
wy
brane
z
agadnienia, nie pr
z
epr
ow
ad
z
an
o
s
z
c
z
e-
g
ó
ł
ow
ej anali
z
y
s
tat
y
s
t
y
c
z
nej
w
s
z
y
s
t
k
ich
u
z
y
s
k
an
y
ch dan
y
ch
.
O
cenę r
ó
ż
nic p
o
mię-
d
z
y
anali
z
ow
an
y
mi
w
ariantami pr
z
epr
o
-
w
ad
z
o
n
o
na p
o
d
s
ta
w
ie p
o
r
ów
nania
w
ar-
t
o
ś
ci
ś
rednich
.
Nie pr
ow
ad
z
o
n
o
inferenc
y
j-
nej anali
z
y
s
tat
y
s
t
y
c
z
nej, a pr
z
ed
s
ta
w
i
o
ne
wy
ni
k
i nale
ż
y
tra
k
t
ow
ać ja
ko
o
cenę p
o
r
ów
-
na
w
c
z
ą
w
ramach pre
z
ent
ow
aneg
o
frag-
mentu pr
o
je
k
tu
.
M
e
t
o
d
y
a
n
a
li
tyc
z
n
e
W pr
ó
b
k
ach
o
z
nac
z
an
o
s
tę
ż
enia
Σ
16WW
A:
naftalen, acenaft
y
len, acena-
ften, flu
o
ren, fenantren, antracen, flu
o
ran-
ten, piren, ben
z
o[
a
]
antracen, chr
y
z
en,
ben
z
o[
b
]
flu
o
ranten, ben
z
o[k]
flu
o
ranten,
Z
e
s
ta
w
iając met
o
dę remediacji
w
s
p
o
-
maganą r
o
ś
linn
o
ś
cią
w
w
ariancie nr 16
z
met
o
dą
EM
w
w
ariancie nr 8
z
d
o
dat-
k
iem
o
s
adu
ś
cie
kow
eg
o
d
o
gleb
y
,
s
t
w
ier-
d
z
o
n
o
,
ż
e
z
a
s
t
o
s
ow
anie r
o
ś
linn
o
ś
ci
s
k
ut
ko
-
w
ał
o
s
tę
ż
eniem
∑
16WW
A
w
glebie
ni
ż
s
z
y
m
o
36,5
%
ni
ż
w
pr
z
y
pad
k
u
z
a
s
t
o
-
s
ow
ania
EM
.
Według
A
mir i in
.
[
31
]
o
s
ad
y
ś
cie
kow
e
generują
s
iln
y
o
p
ó
r
wo
bec pr
o
ce
s
ów
degradacji
.
H
y
dr
o
f
o
b
ow
e c
z
ą
s
tec
z
k
i
k
s
e-
n
o
bi
o
t
yków
w
ni
k
ają głęb
oko
w
s
ko
nden
s
o
-
w
ane, alifat
y
c
z
ne fra
k
cje
w
ęgla
o
rganic
z
-
neg
o
o
s
adu, c
o
dra
s
t
y
c
z
nie
o
granic
z
a ich
de
s
o
rpcję d
o
r
o
z
t
wo
ru gleb
ow
eg
o
[
32
].
Na r
y
s
.
2 pr
z
ed
s
ta
w
i
o
n
o
z
mian
y
s
tę
ż
e-
nia
∑
16WW
A
w
glebie p
o
tr
z
ech mie
s
ią-
cach
o
d d
o
dania
ko
mp
o
s
tu, p
o
fermentu,
gn
o
j
ow
ic
y
lub
o
s
ad
ów
ś
cie
kowy
ch
o
ra
z
w
w
ariantach łąc
z
ąc
y
ch
EM
z
w
ermi
k
ulturą
lub r
o
ś
linn
o
ś
cią, a ta
k
ż
e
w
w
ariantach be
z
w
s
p
o
magania remediacji
.
W pr
z
y
pad
k
u
o
bie
k
tu,
w
k
t
ó
r
y
m nie
z
a
s
t
o
s
ow
an
o
met
o
d
w
s
p
o
magania reme-
diacji,
s
tę
ż
enie
∑
16WW
A
mie
ś
cił
o
s
ię
w
z
a
k
re
s
ie
o
d 0,255 mg/
k
g
s
.
m
.
d
o
0,526 mg/
k
g
s
.
m
.
W
w
ariantach łąc
z
ą-
c
y
ch d
w
ie met
o
d
y
w
s
p
o
magania remedia-
cji
s
t
w
ierd
z
o
n
o
ni
ż
s
z
e
w
art
o
ś
ci
s
tę
ż
enia
∑
16WW
A
ni
ż
w
o
dp
ow
iadając
y
ch im
w
ariantach be
z
w
s
p
o
magania
.
Do
t
y
c
z
y
ł
o
t
o
z
ar
ów
n
o
ko
mbinacji
EM
z
w
ermi
k
ulturą,
ja
k
i
EM
z
r
o
ś
linn
o
ś
cią
.
Najni
ż
s
z
e
s
tę
ż
enie,
wy
n
o
s
z
ące 0,141 mg/
k
g
s
.
m
.
,
o
dn
o
t
ow
a-
n
o
dla
o
bie
k
tu nr 18,
w
k
t
ó
r
y
m
z
a
s
t
o
s
ow
a-
n
o
p
o
łąc
z
enie
EM
i
w
ermi
k
ultur
y.
W pr
z
y
-
pad
k
u
o
bie
k
tu nr 23, p
o
ddaneg
o
d
z
iałaniu
ko
mbinacji
EM
i r
o
ś
linn
o
ś
ci,
w
art
o
ś
ć ta
wy
ni
o
s
ła 0,180 mg/
k
g
s
.
m
.
W
o
bu pr
z
y
-
pad
k
ach u
z
y
s
k
ane
wy
ni
k
i b
y
ł
y
z
nac
z
nie
ni
ż
s
z
e ni
ż
w
o
bie
k
cie,
w
k
t
ó
r
y
m nie
z
a
s
t
o
-
s
ow
an
o
met
o
d
w
s
p
o
magania remediacji
.
Kuppu
s
am
y
i in
.
[
24
]
w
s
k
a
z
ują na
s
z
e-
r
ok
ie
z
aintere
s
ow
anie met
o
dami bi
o
l
o
gic
z
-
n
y
mi
w
remediacji gleb
z
aniec
z
y
s
z
c
z
o
n
y
ch
WW
A.
Sp
o
ś
r
ó
d bi
o
l
o
gic
z
n
y
ch met
o
d
o
granic
z
ania
z
aniec
z
y
s
z
c
z
enia WW
A
naj-
c
z
ę
ś
ciej
s
t
o
s
ow
ane
s
ą bi
o
augmentacja
i bi
o
s
t
y
mulacja (33
%
), a niec
o
r
z
ad
z
iej
fit
o
remediacja/r
y
z
o
remediacja (22
%
)
.
W
s
y
s
temat
y
c
z
n
y
m pr
z
egląd
z
ie techni
k
remediacji Tagliabue i in
.
[
1
]
wyk
a
z
ali,
ż
e
d
ż
d
ż
ow
nice
o
dgr
yw
ają
k
luc
z
ow
ą r
o
lę ja
ko
o
rgani
z
m
y
w
s
p
o
magające pr
o
ce
s
y
o
c
z
y
s
z
-
c
z
ania gleb, jedna
k
najlep
s
z
e re
z
ultat
y
o
s
ią-
ga
s
ię pr
z
y
łąc
z
eniu ich
z
bi
o
augmentacją
.
Z
g
o
dnie
z
anali
z
ą
Z
han i in
.
[
25
]
p
o
bieranie i tran
s
p
o
rt WW
A
pr
z
e
z
r
o
ś
lin
y
z
ale
ż
ą
o
d ich ma
s
y
c
z
ą
s
tec
z
kow
ej
.
Z
w
ią
z
k
i
o
mniej
s
z
ej lic
z
bie pier
ś
cieni ar
o
mat
y
c
z
-
n
y
ch
wyk
a
z
ują
wy
ż
s
z
ą m
o
biln
o
ś
ć i
s
ą be
z
-
p
o
ś
redni
o
tran
s
p
o
rt
ow
ane d
o
t
k
ane
k
nad-
z
iemn
y
ch
.
Według Tejeda-
A
gredan
o
i in
.
[
26
]
p
o
z
y
t
yw
n
y
efe
k
t na r
y
z
o
s
ferę u
z
y
s
k
an
o
w
ciągu 90 dni p
o
pr
z
e
z
s
ad
z
enie
s
ł
o
nec
z
-
R
ath i in
.
[
28
]
wyk
a
z
ali,
ż
e
o
becn
o
ś
ć
ni
ków
,
z
e
w
z
ględu na
w
z
r
o
s
t
s
z
y
b
ko
ś
ci
s
o
li
s
o
du
w
r
o
z
t
wo
r
z
e gleb
owy
m
wywo
łuje
eliminacji cał
kow
it
y
ch WW
A
o
16
%
s
iln
y
s
tre
s
o
s
m
o
t
y
c
z
n
y
i
wyk
a
z
uje be
z
p
o
-
w
p
o
r
ów
naniu
z
z
aniec
z
y
s
z
c
z
o
ną glebą
ś
rednie d
z
iałanie t
ok
s
y
c
z
ne na mi
k
r
oo
rga-
be
z
r
o
ś
lin
.
Z
a p
o
m
o
cą anali
z
y
m
o
le
k
ularnej ni
z
m
y
, pr
ow
ad
z
ąc d
o
g
w
ałt
ow
neg
o
z
aha-
z
a
o
b
s
er
wow
an
o
p
o
z
y
t
yw
n
y
w
pł
yw
r
y
z
o
s
- m
ow
ania tempa
w
z
r
o
s
tu ba
k
terii
o
ra
z
fer
y
na e
k
s
pan
s
ję p
o
pulacji mi
k
r
o
b
ów
redu-
s
pad
k
u ich a
k
t
yw
n
o
ś
ci
o
ddech
ow
ej
.
k
ując
y
ch WW
A.
W pr
z
y
pad
k
u pł
y
nn
y
ch
s
ub
s
trat
ów
W u
k
ład
z
ie
EM
+
r
o
ś
linn
o
ś
ć (
w
ariant
y
o
rganic
z
n
y
ch, ta
k
ich ja
k
p
o
ferment
y
z
bi
o
-
21-24) jedn
y
m
z
m
o
ż
li
wy
ch mechani
z
m
ów
ga
z
ow
ni r
o
lnic
z
y
ch
o
ra
z
gn
o
j
ow
ica,
M
ö
ller
o
b
s
er
wow
aneg
o
efe
k
tu
s
ą intera
k
cje r
y
z
o
s
- i
M
üller
[
34
]
p
o
d
k
re
ś
lają,
ż
e mineralna
fer
ow
e
.
Ja
k
w
s
k
a
z
uje Wu i in
.
[
33
]
e
k
s
uda- fra
k
cja
s
o
du je
s
t
w
nich nat
y
chmia
s
t d
o
s
tęp-
t
y
ko
r
z
eni
ow
e (
kw
a
s
y
o
rganic
z
ne, fen
o
le) na
w
r
o
z
t
wo
r
z
e gleb
owy
m
.
W
y
ni
k
a t
o
s
tan
ow
ią
s
tałe
ź
r
ó
dł
o
łat
wo
pr
z
y
s
w
ajalne-
z
fa
k
tu,
ż
e pr
o
ce
s
y
r
o
z
k
ładu
w
fa
z
ie cie
k
łej
g
o
w
ęgla, c
o
m
o
ż
e
s
pr
z
y
jać a
k
t
yw
n
o
ś
ci u
w
alniają
k
ati
o
n
y
jedn
ow
art
o
ś
ci
ow
e be
z
-
mi
k
r
oo
rgani
z
m
ów
w
r
y
z
o
s
fer
z
e
.
p
o
ś
redni
o
d
o
ś
r
o
d
ow
i
s
k
a
wo
dneg
o.
Z
a
w
art
o
ś
ć
s
o
du anali
z
ow
an
o
ja
ko
Z
a
w
art
o
ś
ć Na p
o
tr
z
ech mie
s
iącach
parametr p
o
m
o
cnic
z
y.
P
o
nie
w
a
ż
o
z
nac
z
e- (
s
eria
I
)
o
ra
z
p
o
z
a
ko
ńc
z
eniu d
o
ś
w
iadc
z
e-
nie
wyko
nan
o
p
o
minerali
z
acji pr
ó
b
k
i, nia (
s
eria
II
) b
y
ła
z
r
ó
ż
nic
ow
ana p
o
międ
z
y
wy
ni
k
ten nie
s
tan
ow
i be
z
p
o
ś
redniej miar
y
w
ariantami, c
o
pr
z
ed
s
ta
w
i
o
n
o
na r
y
s
.
3
.
z
a
s
o
lenia r
o
z
t
wo
ru gleb
ow
eg
o
ani
s
tre
s
u
A
nali
z
a
s
erii
I
(p
o
3 mie
s
iącach)
wyk
a-
o
s
m
o
t
y
c
z
neg
o.
Z
teg
o
w
z
ględu
z
a
w
art
o
ś
ć
z
ała,
ż
e naj
wy
ż
s
z
ą
z
a
w
art
o
ś
ć Na
o
dn
o
t
o
-
Na po
r
ównano pomiędz
y
wa
r
iantami
w
an
o
w
ko
mbinacji nr 1 (
ko
mp
o
s
t be
z
do
ś
wiadczenia i te
r
minami pobie
r
ania p
r
óbe
k
.
w
s
p
o
magania)
–
0,327 mg/g
s
.
m
.
,
Ry
s
.
2
.
Z
e
s
ta
w
ienie
s
tę
ż
enia
∑
16WW
A
w
glebie p
o
tr
z
ech mie
s
iącach jedn
o
c
z
e
s
neg
o
s
t
o
s
ow
ania
ko
mbinacji d
wó
ch met
o
d remediacji
w
s
p
o
maganej i be
z
ich
s
t
o
s
ow
ania
F
ig
.
2
.
Co
mpari
s
o
n
o
f
Σ
16 P
A
H c
o
ncentrati
o
n
s
in
s
o
il after three m
o
nth
s
o
f appl
y
ing c
o
mbinati
o
n
s
o
f t
wo
enhanced remediati
o
n meth
o
d
s
, ver
s
u
s
c
o
nditi
o
n
s
w
here n
o
s
uch meth
o
d
s
w
ere u
s
ed
Ź
r
ó
dł
o:
O
prac
ow
an
o
na p
o
d
s
ta
w
ie
[
29
]
Ry
s
.
3
.
Wpł
yw
met
o
d
w
s
p
o
magania remediacji gleb
y
na
z
a
w
art
o
ś
ć Na
w
tra
k
cie i p
o
e
k
s
per
y
mencie
F
ig
.
3
.
I
nfluence
o
f
s
o
il remediati
o
n enhancement meth
o
d
s
o
n Na c
o
ntent during and after the e
x
periment
Ź
r
ó
dł
o:
O
prac
ow
anie
w
ła
s
ne
72
10/2026in
s
tal
.
pc
z
.
pl
O
73
in
s
tal
.
pc
z
.
pl
10/2026
nat
o
mia
s
t
w
ko
mbinacji nr 5 (
ko
mp
o
s
t
+
EM
)
wy
n
o
s
iła
o
na 0,236 mg/g
s
.
m
.
W
s
erii
II
naj
wy
ż
s
z
e
z
a
w
art
o
ś
ci Na
o
dn
o
-
t
ow
an
o
w
o
bie
k
cie nr 5 (
ko
mp
o
s
t
+
EM
)
–
0,301 mg/g
s
.
m
.
o
ra
z
nr 12 (
o
s
ad
ś
cie
ko
-
wy
+
w
ermi
k
ultura)
–
0,223 mg/g
s
.
m
.
Z
ko
lei najni
ż
s
z
e
z
a
w
art
o
ś
ci Na p
o
z
a
ko
ń-
c
z
eniu badań
s
t
w
ierd
z
o
n
o
w
ko
mbinacjach
nr 18 (p
o
ferment
+
EM
+
w
ermi
k
ultura),
nr 10 (p
o
ferment
+
w
ermi
k
ultura)
o
ra
z
nr 17
(
ko
mp
o
s
t
+
EM
+
w
ermi
k
ultura), gd
z
ie
w
ar-
t
o
ś
ci
wy
ni
o
s
ł
y
o
dp
ow
iedni
o
0,061, 0,072
i 0,077 mg/g
s
.
m
.
Po
d
s
u
m
o
w
a
n
i
e
i
w
n
i
o
sk
i
1
.
W
w
ariantach
z
bi
o
l
o
gic
z
n
y
m
w
s
p
o
ma-
ganiem remediacji
o
dn
o
t
ow
an
o
ni
ż
s
z
e
s
tę-
ż
enia
Σ
16WW
A
ni
ż
w
o
dp
ow
iadając
y
ch
im
w
ariantach be
z
w
s
p
o
magania
.
2
.
O
b
s
er
wow
ana redu
k
cja
Σ
16WW
A
b
y
ła
z
r
ó
ż
nic
ow
ana
w
z
ale
ż
n
o
ś
ci
o
d
z
a
s
t
o
-
s
ow
aneg
o
materiału
o
rganic
z
neg
o
i
w
arian-
tubi
o
l
o
gic
z
neg
o
w
s
p
o
magania pr
o
ce
s
u
.
3
.
W
w
ariancie
z
d
o
dat
k
iem
o
s
adu
ś
cie
ko
-
w
eg
o
i p
o
łąc
z
eniem
EM
z
r
o
ś
linn
o
ś
cią
o
dn
o
t
ow
an
o
s
tę
ż
enie
Σ
16WW
A
ni
ż
s
z
e
o
43,24
%
ni
ż
w
w
ariancie
z
o
s
adem
ś
cie
kowy
m i
s
am
y
m
EM
(0,168
wo
bec
0,296 mg/
k
g
s
.
m
.
)
.
4
.
U
z
y
s
k
ane
o
b
s
er
w
acje u
z
a
s
adniają dal-
s
z
ą
w
er
y
fi
k
ację
z
integr
ow
aneg
o
wyko
r
z
y
-
s
tania met
o
d bi
o
l
o
gic
z
n
y
ch
w
remediacji
p
o
dł
o
ż
y
o
bcią
ż
o
n
y
ch WW
A
,
z
w
ła
s
z
c
z
a
w
w
arun
k
ach teren
owy
ch
.
5
.
Z
a
w
art
o
ś
ć Na b
y
ła
z
r
ó
ż
nic
ow
ana
p
o
międ
z
y
w
ariantami d
o
ś
w
iadc
z
enia
o
ra
z
terminami p
o
miaru
.
6
.
Z
e
w
z
ględu na
s
p
o
s
ó
b
o
z
nac
z
ania Na
p
o
minerali
z
acji pr
ó
b
k
i
wy
ni
ków
t
y
ch nie
nale
ż
y
ut
o
ż
s
amiać
z
be
z
p
o
ś
rednią miarą
z
a
s
o
lenia r
o
z
t
wo
ru gleb
ow
eg
o
ani
s
tre
s
u
o
s
m
o
t
y
c
z
neg
o.
Po
d
z
i
ę
k
o
w
a
n
i
a
B
adania
z
o
s
tał
y
z
reali
z
ow
ane
w
ramach
z
adania nr W
I
/W
B
-
II
Ś/11/
2023
w
P
o
litechnice
B
iał
o
s
t
o
c
k
iej i
s
finan-
s
ow
ane
z
s
ub
w
encji bada
w
c
z
ej pr
z
e
k
a
z
a-
nej pr
z
e
z
M
ini
s
ter
s
t
wo
E
du
k
acji i Nau
k
i
.
L
i
t
e
r
a
t
u
r
a
[
1
]
Tagliabue,
F
.
,
M
arini,
E
.
,
D
e
B
ernardi,
A.
,
Vi
s
chetti, C
.
,
&
Ca
s
ucci, C
.
(2023)
.
A
s
y
s
tematic
revie
w
o
n earth
wo
rm
s
in
s
o
il bi
o
remediati
o
n
.
A
pplied Science
s
, 13(18), 10239
.
http
s
:
//d
o
i
.
o
rg/10
.
3390/app131810239
[
2
]
Kacpr
z
a
k
,
M
.
,
&
F
ijał
kow
s
k
i, K
.
(red
.
)
.
(2020)
.
F
it
o
remediacja
.
PWN
.
[
3
]
Sa
x
ena
,
G
.
,
Pu
r
cha
s
e
,
D.
,
M
ulla
,
S. I.
,
Sa
r
atale
,
G
. D.
,
&
B
haragava,
R.
N
.
(2020)
.
Ph
y
t
o
remediati
o
n
o
f
heav
y
metal-c
o
ntaminated
s
ite
s
:
E
c
o
-envir
o
n-
mental c
o
ncern
s
, field
s
tudie
s
,
s
u
s
tainabilit
y
i
ss
u-
e
s
, and future pr
o
s
pect
s
.
R
evie
w
s
o
f
E
nvir
o
nmen-
tal C
o
ntaminati
o
n and T
o
x
ic
o
l
o
g
y
, 249, 71
–
131
.
[
4
]
Li, S
.
,
O
nd
o
n,
B
.
S
.
, H
o
, S
.
-H
.
,
&
Li,
F
.
(2023)
.
E
merging
s
o
il c
o
ntaminati
o
n
o
f antibi
o
tic
s
re
s
i-
s
tance bacteria (
AR
B
) carr
y
ing gene
s
(
AR
Gs
)
:
Ne
w
challenge
s
f
o
r
s
o
il remediati
o
n and c
o
n
s
e-
rvati
o
n
.
E
nvir
o
nmental
R
e
s
earch, 219, 115132
.
http
s
:
//d
o
i
.o
rg/10
.
1016/j
.
envre
s
.
2022
.
115132
[
5
]
Z
ha
o
,
Y
.
, Wu,
Y
.
,
Q
i,
Y
.
, Li, J
.
, Huang,
X.
, H
o
u,
Y
.
,
Ha
o
, H
.
,
&
Z
hu, S
.
(2025)
.
Characteri
s
tic
s
,
s
o
ur-
ce
s
, and ri
s
k
a
ss
e
ss
ment
o
f p
o
l
y
c
y
clic ar
o
matic
h
y
dr
o
carb
o
n
s
in
s
o
il
s
and
s
ediment
s
in the
Y
ell
ow
R
iver
D
elta, China
.
Land, 14(8), 1608
.
http
s
:
//
d
o
i
.o
rg/10
.
3390/land14081608
[
6
]
Jia,
X.
,
Y
ang,
D.
, Li,
Y
.
,
Z
hu,
X.
,
Z
hang, L
.
,
&
Wang, J
.
(2023)
.
A
pplicati
o
n
o
f the P
D
M
S pa
ss
ive
s
am-
pling meth
o
d t
o
a
ss
e
ss
bi
o
availabilit
y
and health
ri
s
k
s
a
ss
o
ciated
w
ith P
A
H-c
o
ntaminated
s
o
il
.
Su
s
tainabilit
y
, 15(11), 9027
.
http
s
:
//d
o
i
.
o
rg/10
.
3390/
s
u15119027
[
7
]
R
a
y
u, S
.
, Karp
o
u
z
a
s
,
D.
G
.
,
&
Singh,
B
.
K
.
(2012)
.
E
merging techn
o
l
o
gie
s
in bi
o
remediati
o
n
:
C
o
n-
s
traint
s
and
o
pp
o
rtunitie
s
.
B
i
o
degradati
o
n, 23,
917
–
926
.
http
s
:
//d
o
i
.o
rg/10
.
1007/
s
10532-
012-9576-3
[
8
]
W
y
dr
o
, U
.
, Łapiń
s
k
i,
D.
,
O
fman, P
.
,
&
Stru
k
-S
oko
-
ł
ow
s
k
a, J
.
(2015)
.
W
s
p
o
maganie pr
o
ce
s
ów
bi
o
remediacji gleb
z
aniec
z
y
s
z
c
z
o
n
y
ch
.
I
nterd
y
-
s
c
y
plinarne
z
agadnienia
w
in
ż
y
nierii i
o
chr
o
nie
ś
r
o
d
ow
i
s
k
a, 5, 503
–
515
.
O
fic
y
na W
y
da
w
nic
z
a
P
o
litechni
k
i Wr
o
cła
w
s
k
iej
.
[
9
]
K
oko
t, P
.
,
&
Kami
z
ela, T
.
(2018)
.
Te
s
ting
o
f bi
o
pre-
parati
o
n
s
f
o
r bi
o
remediati
o
n
o
f
s
o
il
s
c
o
ntaminated
w
ith petr
o
leum
s
ub
s
tance
s
.
I
n
ż
y
nieria i
O
chr
o
na
Śr
o
d
ow
i
s
k
a, 21(4), 407
–
418
.
http
s
:
//d
o
i
.
o
rg/10
.
17512/i
o
s
.
2018
.
4
.
7
[
10
]
M
i
s
hra,
B
.
,
&
Chandra,
M
.
(2022)
.
E
valuati
o
n
o
f
ph
y
t
o
remediati
o
n p
o
tential
o
f ar
o
matic plant
s
:
A
s
y
s
tematic revie
w.
J
o
urnal
o
f
A
pplied
R
e
s
earch
o
n
M
edicinal and
A
r
o
matic Plant
s
, 31, 100405
.
h t t p
s
:
/ / d
o
i
.
o
rg / 10
.
1016 / j
.
j a r -
map
.
2022
.
100405
[
11
]
Kł
o
s
iń
s
k
a, T
.
(2021)
.
W
yko
r
z
y
s
tanie r
o
ś
lin dr
z
e-
w
ia
s
t
y
ch
w
remediacji teren
ów
z
urbani
z
ow
an
y
ch
.
S
y
l
w
an, 165(10), 725
–
737
.
http
s
:
//d
o
i
.
o
rg/10
.
26202/
s
y
l
w
an
.
2021058
[
12
]
Hidalg
o
,
D.
, C
o
r
o
na,
F
.
,
&
M
artín-
M
arr
o
quín, J
.
M
.
(2022)
.
M
anure bi
o
s
tabili
z
ati
o
n b
y
effective
micr
oo
rgani
s
m
s
a
s
a
w
a
y
t
o
impr
o
ve it
s
agr
o
n
o
mic
value
.
B
i
o
ma
ss
C
o
nver
s
i
o
n and
B
i
o
refiner
y
,
12(10), 4649
–
4664
.
http
s
:
//d
o
i
.o
rg/10
.
1007/
s
13399-022-02428-
x
[
13
]
J
o
s
hi, H
.
, S
o
mdutt, Ch
o
udhar
y
, P
.
,
&
M
undra, S
.
L
.
(2019)
.
Ro
le
o
f effective micr
oo
rgani
s
m
s
(
EM
) in
s
u
s
tainable agriculture
.
I
nternati
o
nal J
o
urnal
o
f
Current
M
icr
o
bi
o
l
o
g
y
and
A
pplied Science
s
,
8(3), 172
–
181
.
http
s
:
//d
o
i
.o
rg/10
.
20546/ijc-
ma
s
.
2019
.
803
.
024
[
14
]
Tha
k
ur, S
.
S
.
, L
o
ne,
A.
R.
, Singh, K
.
,
B
hattachar
y
-
y
a, S
.
S
.
,
R
atna
s
ari,
A.
,
Y
adav,
A.
N
.
, Jain, S
.
K
.
,
&
Y
adav, S
.
(2023)
.
P
o
l
y
c
y
clic ar
o
matic h
y
dr
o
car-
b
o
n (P
A
H)-c
o
ntaminated
s
o
il dec
o
ntaminati
o
n
thr
o
ugh vermiremediati
o
n
.
Water,
A
ir,
&
S
o
il P
o
llu-
ti
o
n, 234, 247
.
http
s
:
//d
o
i
.o
rg/10
.
1007/
s
11270-023-06253-4
[
15
]
Liri
k
um, Ka
k
ati, L
.
N
.
, Th
y
ug, L
.
,
&
M
o
z
hui, L
.
(2022)
.
Vermic
o
mp
o
s
ting
:
A
n ec
o
-friendl
y
appr
o
-
ach f
o
r
w
a
s
te management and nutrient enhance-
ment
.
Tr
o
pical
E
c
o
l
o
g
y
, 63(3), 325
–
337
.
http
s
:
//
d
o
i
.o
rg/10
.
1007/
s
42965-021-00212-
y
[
16
]
Ca
s
till
o
-
G
o
n
z
ále
z
,
E
.
,
D
e
M
edina-Sala
s
, L
.
,
G
iral-
di-
D
ía
z
,
M
.
R.
,
&
Sánche
z
-N
o
gue
z
, C
.
(2021)
.
Vermic
o
mp
o
s
ting
:
A
val
o
ri
z
ati
o
n alternative f
o
r
c
o
rn c
o
b
w
a
s
te
.
A
pplied Science
s
, 11(12), 5692
.
http
s
:
//d
o
i
.o
rg/10
.
3390/app11125692
[
17
]
M
ini
s
ter Śr
o
d
ow
i
s
k
a
.
(2010)
.
Ro
z
p
o
r
z
ąd
z
enie
M
ini
s
tra Śr
o
d
ow
i
s
k
a
z
dnia 13 lipca 2010 r
.
w
s
pra
w
ie
ko
munaln
y
ch
o
s
ad
ów
ś
cie
kowy
ch
(
D
z
.
U
.
2010 nr 137 p
o
z
.
924)
.
[
18
]
M
y
c
z
ko
,
A.
, Sa
w
iń
s
k
i,
R.
, Wr
z
e
s
iń
s
k
a-Jędru
s
ia
k
,
E
.
,
A
le
s
z
c
z
yk
, Ł
.
,
&
Ła
s
k
a-
Z
ieja,
B
.
(2019)
.
Pr
o
s
u-
menc
k
ie in
s
talacje bi
o
ga
z
ow
e d
o
s
anitacji gn
o
j
o
-
w
ic
y
o
ra
z
p
o
z
o
s
tał
o
ś
ci p
o
pr
o
du
k
c
y
jn
y
ch
z
pr
z
e-
t
wó
r
s
t
w
a r
o
lnic
z
eg
o.
W
o
da-Śr
o
d
ow
i
s
ko
-
O
b
s
z
a-
r
y
Wiej
s
k
ie, 19(1), 19
–
36
.
[
19
]
Jadc
z
y
s
z
y
n, T
.
, K
ow
alc
z
yk
, J
.
,
&
Lipiń
s
k
i, W
.
(2008)
.
Z
alecenia na
wo
z
ow
e dla r
o
ś
lin upra
wy
p
o
l
ow
ej i tr
w
ał
y
ch u
ż
y
t
ków
z
iel
o
n
y
ch
.
I
n
s
tru
k
cja
up
ow
s
z
echnieni
ow
a, 151, 1
–
23
.
I
n
s
t
y
tut Upra
wy
,
Na
wo
ż
enia i
G
leb
o
z
na
w
s
t
w
a
w
Puła
w
ach
.
[
20
]
K
w
ieciń
s
k
a,
A.
(2013)
.
E
ko
l
o
gic
z
ne
z
ag
o
s
p
o
da-
r
ow
anie gn
o
j
ow
ic
y
z
wyko
r
z
y
s
taniem techni
k
membran
owy
ch
.
P
o
litechni
k
a Ślą
s
k
a, W
y
d
z
iał
I
n
ż
y
nierii Śr
o
d
ow
i
s
k
a i
E
nerget
yk
i,
Z
a
k
ład Chemii
Śr
o
d
ow
i
s
k
a i Pr
o
ce
s
ów
M
embran
owy
ch
.
[
21
]
Stuc
z
y
ń
s
k
i,
M
.
,
&
Stuc
z
y
ń
s
k
a, J
.
(1999)
.
D
act
y
li
s
gl
o
merata L
.
s
ub
s
p
.
a
s
cher
s
o
niana
G
raebn
.
Thell
.
ja
ko
ko
mp
o
nent mie
s
z
ane
k
z
lucerną
.
Łą
k
ar
s
t
wo
w
P
o
l
s
ce, 2, 155
–
162
.
[
22
]
Pąc
z
k
a,
G
.
,
G
arc
z
y
ń
s
k
a,
M
.
,
M
a
z
ur-Pąc
z
k
a,
A.
,
P
o
d
o
la
k
,
A.
, S
z
ura,
R.
, S
ko
c
z
ko
,
I
.
,
&
K
o
s
tec
k
a, J
.
(2018)
.
Vermic
o
mp
o
s
ting
o
f
s
ugar beet pulp
s
u
s
ing
E
i
s
enia fetida (Sav
.
) earth
wo
rm
s
.
Ro
c
z
ni
k
O
chr
o
na Śr
o
d
ow
i
s
k
a, 20, 588
–
601
.
[
23
]
Kacpr
z
a
k
,
M
.
(2007)
.
W
s
p
o
maganie pr
o
ce
s
ów
remediacji gleb
z
degrad
ow
an
y
ch (
M
o
n
o
grafia nr
128)
.
W
y
da
w
nict
wo
P
o
litechni
k
i C
z
ę
s
t
o
ch
ow
s
k
iej
.
[
24
]
Kuppu
s
am
y
, S
.
, Thavamani, P
.
, Ven
k
ate
s
w
arlu, K
.
,
Lee,
Y
.
B
.
, Naidu,
R.
,
&
M
egharaj,
M
.
(2017)
.
R
emediati
o
n appr
o
ache
s
f
o
r p
o
l
y
c
y
clic ar
o
matic
h
y
dr
o
carb
o
n
s
(P
A
H
s
) c
o
ntaminated
s
o
il
s
:
Techn
o
-
l
o
gical c
o
n
s
traint
s
, emerging trend
s
and future
directi
o
n
s
.
Chem
o
s
phere, 168, 944
–
968
.
http
s
:
//d
o
i
.o
rg/10
.
1016/j
.
chem
o
s
phe-
re
.
2016
.
10
.
115
[
25
]
Z
han,
X.
,
Z
hu, L
.
,
&
Lin,
X.
(2010)
.
Upta
k
e and
tran
s
l
o
cati
o
n
o
f p
o
l
y
c
y
clic ar
o
matic h
y
dr
o
carb
o
n
s
(P
A
H
s
) b
y
r
y
egra
ss
(L
o
lium perenne L
.
) and cl
o
ver
(Trif
o
lium repen
s
L
.
) fr
o
m c
o
ntaminated
s
o
il
s
.
E
nvi-
r
o
nmental Science and P
o
lluti
o
n
R
e
s
earch, 17(5),
1057
–
1065
.
[
26
]
Tejeda-
A
gredan
o
,
M
.
C
.
,
G
alleg
o
, S
.
, Vila, J
.
,
G
rif
o
ll,
M
.
,
O
rtega-Calv
o
, J
.
J
.
,
&
Cant
o
s
,
M
.
(2013)
.
I
nfluence
o
f the
s
unfl
ow
er rhi
z
o
s
phere
o
n
the bi
o
degradati
o
n
o
f P
A
H
s
in
s
o
il
.
S
o
il
B
i
o
l
o
g
y
and
B
i
o
chemi
s
tr
y
, 57, 830
–
840
.
http
s
:
//d
o
i
.
o
rg/10
.
1016/j
.
s
o
ilbi
o.
2012
.
08
.
008
[
27
]
Sarma, H
.
, Nava,
A.
R.
,
&
Pra
s
ad,
M
.
N
.
V
.
(2019)
.
M
echani
s
tic under
s
tanding and future
pr
o
s
pect
o
f micr
o
be-enhanced ph
y
t
o
remediati
o
n
o
f p
o
l
y
c
y
clic ar
o
matic h
y
dr
o
carb
o
n
s
in
s
o
il
.
E
nvi-
r
o
nmental Techn
o
l
o
g
y
&
I
nn
o
vati
o
n, 13, 318
–
330
.
http
s
:
//d
o
i
.o
rg/10
.
1016/j
.
eti
.
2018
.
12
.
004
[
28
]
R
ath, K
.
M
.
,
M
ahe
s
h
w
ari,
A.
,
B
engt
s
o
n, P
.
,
&
Ro
u
s
k
, J
.
(2016)
.
C
o
mparative t
o
x
icitie
s
o
f
s
alt
s
o
n
micr
o
bial pr
o
ce
ss
e
s
in
s
o
il
.
A
pplied and
E
nvir
o
n-
mental
M
icr
o
bi
o
l
o
g
y
, 82(7), 2012
–
2020
.
http
s
:
//d
o
i
.o
rg/10
.
1128/
A
EM
.
04052-15
[
29
]
Pi
o
tr
ow
s
k
a,
A.
,
&
B
o
ru
s
z
ko
,
D.
(2025)
.
S
o
il micr
o
-
p
o
llutant
s
after u
s
ing meth
o
d
s
s
upp
o
rting the bi
o
-
remediati
o
n pr
o
ce
ss
.
D
e
s
alinati
o
n and Water Treat-
ment, 321, 100963
.
http
s
:
//doi
.
org/10
.
1016/
j
.
d
w
t
.
2024
.
100963
[
30
]
A
li, H
.
A.
,
&
F
arhan,
M
.
B
.
(2025)
.
B
i
o
remediati
o
n
technique
s
f
o
r
w
ater and
s
o
il p
o
lluti
o
n
.
Natural
and
E
ngineering Science
s
, 10(1), 89
–
109
.
http
s
:
//d
o
i
.o
rg/10
.
28978/ne
s
cien-
ce
s
.
1633049
[
31
]
A
mir, S
.
, Hafidi,
M
.
,
M
erlina,
G
.
, Hamdi, H
.
,
&
R
evel, J
.
C
.
(2005)
.
F
ate
o
f p
o
l
y
c
y
clic ar
o
matic
h
y
dr
o
carb
o
n
s
during c
o
mp
o
s
ting
o
f lag
oo
ning
s
e
w
age
s
ludge
.
Chem
o
s
phere, 58(4), 449
–
458
.
http
s
:
//d
o
i
.o
rg/10
.
1016/j
.
chem
o
s
phe
-re
.
2004
.
09
.
039
[
32
]
M
ali
s
z
e
w
s
k
a-K
o
rd
y
bach,
B
.
(1999)
.
S
o
urce
s
,
c
o
ncentrati
o
n
s
, fate and effect
s
o
f p
o
l
y
c
y
clic ar
o
-
matic h
y
dr
o
carb
o
n
s
(P
A
H
s
) in the envir
o
nment
.
Part
A:
P
A
H
s
in air
.
P
o
li
s
h J
o
urnal
o
f
E
nvir
o
nmental
Studie
s
, 8, 131
–
136
.
[
33
]
Wu, L
.
, We
s
t
o
n, L
.
A.
,
Z
hu, S
.
,
&
Z
h
o
u,
X.
(2023)
.
E
dit
o
rial
:
R
hi
z
o
s
phere interacti
o
n
s
:
Roo
t e
x
udate
s
and the rhi
z
o
s
phere micr
o
bi
o
me
.
F
r
o
ntier
s
in Plant
Science, 14, 1281010
.
http
s
:
//d
o
i
.o
rg/10
.
3389/
fpl
s
.
2023
.
1281010
[
34
]
M
ö
ller, K
.
,
&
M
üller, T
.
(2012)
.
E
ffect
s
o
f anaer
o
-
bic dige
s
ti
o
n
o
n dige
s
tate nutrient availabilit
y
and
cr
o
p gr
ow
th
:
A
revie
w.
E
ngineering in Life Scien-
ce
s
, 12(3), 242
–
257
.
http
s
:
//d
o
i
.o
rg/10
.
1002/
el
s
c
.
201100085
O
c
h
r
on
a
ś
r
o
d
ow
i
sk
a
