Zasady etyki i polityka publikacyjna

Czasopismo INSTAL stosuje najwyższe standardy etyczne obowiązujące w publikacjach naukowych. Wszystkie strony zaangażowane w proces wydawniczy – Autorzy, Redakcja, Recenzenci oraz Wydawca – są zobowiązane do przestrzegania zasad rzetelności naukowej, przejrzystości, bezstronności oraz odpowiedzialności. Polityka etyczna czasopisma oparta jest na wytycznych Committee on Publication Ethics (COPE) oraz powszechnie uznanych dobrych praktykach wydawniczych.

Obowiązki Autorów

Autorzy zgłaszający artykuły do czasopisma INSTAL są zobowiązani do:

  • przedstawiania wyników badań w sposób rzetelny, uczciwy i dokładny, zgodny z zasadami dobrej praktyki naukowej,
  • zapewnienia, że zgłoszony artykuł jest oryginalny, nie był wcześniej publikowany oraz nie jest równolegle rozpatrywany w innym czasopiśmie,
  • prawidłowego cytowania wszystkich wykorzystanych źródeł oraz jednoznacznego wskazania wkładu innych osób lub instytucji,
  • ujawnienia wszelkich potencjalnych konfliktów interesów,
  • wskazania wszystkich współautorów, którzy wnieśli istotny wkład w powstanie pracy, oraz uzyskania ich zgody na zgłoszenie i publikację manuskryptu,
  • przestrzegania zasad etyki badań, w szczególności w odniesieniu do badań eksperymentalnych, środowiskowych oraz inżynierskich.

Redakcja nie akceptuje praktyk takich jak plagiat, autoplagiat, fabrykowanie lub fałszowanie danych, ghostwriting ani guest authorship.

Autorstwo i wkład poszczególnych autorów

Autorstwo publikacji powinno być ograniczone do osób, które wniosły istotny wkład w koncepcję lub projekt badań, pozyskanie, analizę lub interpretację danych, przygotowanie manuskryptu albo jego istotną merytoryczną rewizję. Wszyscy autorzy powinni zatwierdzić ostateczną wersję manuskryptu oraz przyjąć odpowiedzialność za rzetelność i integralność przedstawionej pracy.

Autor korespondencyjny odpowiada za potwierdzenie, że wszystkie osoby wskazane jako autorzy spełniają kryteria autorstwa, zaakceptowały wersję manuskryptu przekazaną do czasopisma oraz wyraziły zgodę na jego publikację.

Osoby, które wniosły wkład w przygotowanie pracy, ale nie spełniają kryteriów autorstwa, powinny zostać wymienione w podziękowaniach, wraz z określeniem charakteru ich udziału, jeśli jest to zasadne.

Wszelkie zmiany w autorstwie po zgłoszeniu manuskryptu, w tym dodanie lub usunięcie autora albo zmiana kolejności autorów, wymagają uzasadnienia oraz pisemnej zgody wszystkich zainteresowanych autorów. Redakcja zastrzega sobie prawo do żądania wyjaśnienia indywidualnego wkładu poszczególnych autorów.

Udostępnianie danych i odtwarzalność badań

Autorzy powinni przedstawić wystarczająco szczegółowe informacje dotyczące metod, materiałów, źródeł danych oraz procedur analitycznych, aby umożliwić zrozumienie i weryfikację uzyskanych wyników, a w uzasadnionych przypadkach także ich odtworzenie przez innych badaczy.

Finansowanie

Źródła finansowania badań i przygotowania publikacji powinny zostać ujawnione.

Konflikt interesów

Autorzy, Recenzenci oraz Członkowie Redakcji są zobowiązani do ujawnienia wszelkich potencjalnych konfliktów interesów, które mogłyby wpłynąć na obiektywizm procesu publikacyjnego. W przypadku ich stwierdzenia Redakcja podejmuje odpowiednie działania w celu zapewnienia bezstronności procesu oceny.

Wykorzystanie sztucznej inteligencji i narzędzi GenAI

Narzędzia wykorzystujące sztuczną inteligencję, w tym generatywną sztuczną inteligencję i duże modele językowe, nie mogą być wskazywane jako Autorzy ani współautorzy publikacji. Autorzy ponoszą pełną odpowiedzialność za treść manuskryptu, poprawność informacji, prawidłowość cytowań, oryginalność pracy oraz zgodność publikacji z zasadami etyki naukowej, niezależnie od wykorzystanych narzędzi wspomagających.

Użycie narzędzi AI wyłącznie do korekty pisowni, gramatyki, interpunkcji lub poprawy językowej tekstu, bez generowania nowych treści merytorycznych, nie wymaga odrębnej deklaracji.

Istotne wykorzystanie GenAI do tworzenia, przekształcania lub opracowania treści manuskryptu, kodu, analiz lub innych elementów publikacji powinno zostać ujawnione w manuskrypcie. 

Plagiat i oryginalność publikacji

Wszystkie zgłoszone manuskrypty mogą być poddane weryfikacji z wykorzystaniem narzędzi do wykrywania plagiatu takich jak iThenticate. Postępowanie w sprawach naruszeń zasad etyki publikacyjnej odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami Politechniki Częstochowskiej.

Obowiązki Redakcji

Redakcja czasopisma INSTAL zobowiązuje się do:

  • podejmowania decyzji redakcyjnych wyłącznie na podstawie wartości naukowej, oryginalności oraz zgodności tematycznej artykułu,
  • zapewnienia bezstronnego, rzetelnego i poufnego procesu recenzji,
  • ochrony poufności danych Autorów i Recenzentów,
  • reagowania na wszelkie podejrzenia naruszeń zasad etyki publikacyjnej,
  • publikowania korekt, sprostowań lub wycofywania artykułów w przypadku stwierdzenia poważnych błędów lub naruszeń etycznych.

Obowiązki Recenzentów

Recenzenci współpracujący z czasopismem INSTAL są zobowiązani do:

  • sporządzania recenzji w sposób rzetelny, merytoryczny i terminowy,
  • zachowania poufności treści recenzowanych manuskryptów,
  • informowania Redakcji o wszelkich potencjalnych konfliktach interesów,
  • zgłaszania zauważonych nieprawidłowości merytorycznych lub etycznych, a także istotnych podobieństw do innych publikacji.

Recenzje powinny mieć charakter konstruktywny i służyć podnoszeniu jakości publikowanych prac.

Proces recenzowania

Czasopismo INSTAL stosuje procedurę double-blind peer review, w której tożsamość Autorów i Recenzentów pozostaje anonimowa. Każdy artykuł oceniany jest przez co najmniej dwóch niezależnych Recenzentów.

Odpowiedzialność Wydawcy

Wydawca czasopisma INSTAL zapewnia niezależność decyzji redakcyjnych oraz wspiera Redakcję w utrzymaniu wysokich standardów etycznych, wolnych od wpływów komercyjnych, instytucjonalnych lub politycznych.

Skargi i odwołania

Autorzy, recenzenci, czytelnicy oraz inne zainteresowane osoby mogą składać skargi lub odwołania dotyczące procesu redakcyjnego, recenzowania, decyzji wydawniczych, kwestii etycznych lub sposobu działania czasopisma.

Skargi i odwołania należy przesyłać w formie pisemnej do Redakcji. Powinny one zawierać jasny opis problemu oraz, w miarę możliwości, odpowiednie informacje lub dokumenty potwierdzające przedstawione okoliczności. 

Odwołanie od decyzji redakcyjnej powinno zawierać konkretne uzasadnienie wskazujące, dlaczego decyzja powinna zostać ponownie rozpatrzona. Złożenie odwołania nie oznacza automatycznie przeprowadzenia ponownej recenzji ani zmiany decyzji redakcyjnej. Odwołanie jest rozpatrywane przez Redaktora Naczelnego lub wyznaczonego członka Redakcji, który w razie potrzeby może zasięgnąć dodatkowej, niezależnej opinii.

Skargi dotyczące postępowania redaktora, recenzenta lub autora są rozpatrywane z zachowaniem poufności, zgodnie z zasadami etycznymi czasopisma oraz właściwymi wytycznymi COPE. Redakcja dąży do możliwie szybkiego potwierdzenia otrzymania skargi lub odwołania oraz do udzielenia uzasadnionej odpowiedzi po przeprowadzeniu odpowiedniej analizy. Decyzja podjęta w wyniku procedury odwoławczej jest ostateczna, chyba że zostaną przedstawione nowe, istotne dowody.

Korekty i wycofywanie artykułów

W przypadku stwierdzenia istotnych błędów, nierzetelności naukowej lub naruszeń zasad etyki, Redakcja zastrzega sobie prawo do:

  • publikacji erraty lub korekty,
  • wycofania artykułu z dorobku czasopisma (retraction),
  • poinformowania właściwych instytucji.