Rozbieżności w wyznaczaniu zasięgu służebności przesyłu gazociągów
DOI:
https://doi.org/10.17512/INSTAL.2026.09.05Słowa kluczowe:
służebność przesyłu, pas eksploatacyjny, odległość podstawowa, strefa ochronna, strefa kontrolowana, gazociągAbstrakt
W praktyce wymiaru sprawiedliwości nadal brakuje jednolitej linii orzeczniczej dotyczącej szerokości pasów służebności przesyłu oraz wpływu poszczególnych odległości technicznych i prawnych na zakres służebności ustalany przez sąd. Przedsiębiorca przesyłowy, będący operatorem sieci gazowej, dąży zazwyczaj do ustalenia służebności w granicach pasa eksploatacyjnego, którego szerokość wynika najczęściej z wytycznych i norm zakładowych, np. ZN-G-7001:2014. Właściciel nieruchomości, na której zlokalizowany jest gazociąg jako urządzenie przesyłowe, twierdzi natomiast zwykle, że jego prawo własności jest ograniczone na obszarze znacznie większym, odpowiadającym dawnej odległości podstawowej, strefie ochronnej lub współczesnej strefie kontrolowanej. Również w orzecznictwie Sądu Najwyższego można wskazać dwa przeciwstawne nurty interpretacyjne. W artykule poddano szczegółowej analizie ewolucję pojęciową pasów ochronnych, uwarunkowania prawne wynikające z art. 3051–3054 k.c., stosowanie zakładowych norm przesyłowych oraz rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego.
Pobrania
Bibliografia
[1] BN-71/8976-31 i następnie BN-80/8976-31 – Odległości poziome gazociągów wysokiego ciśnienia od obiektów terenowych.
[2] Obwieszczenie Polskiego Komitetu Normalizacyjnego z dnia 10 maja 1971.
[3] Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2017 r. IV CSK 724/16.
[4] Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2018 r. IV CSK 540/17.
[5] Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2018 r. III CZP 118/17.
[6] Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2020 r. I CSK 31/20.
[7] Rozporządzenie Ministra Przemysłu z dnia 24 czerwca 1989 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe.
[8] Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe.
[9] Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe.
[10] Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie.
[11] Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16, poz. 93, z późn. zm.).
[12] ZN-G-7001:2014, „Urządzenia przesyłowe. Pasy eksploatacyjne. Wymagania dotyczące wyznaczania szerokości pasa eksploatacyjnego”, PGNiG, 2014.
[13] M. Balwicka-Szczyrba, L. Jantowski, „Odszkodowawczy charakter wynagrodzenia za służebność przesyłu”, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, R. 82, z. 1, 2020, s. 101–114.
[14] Zarządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 8 sierpnia 1961 r. w sprawie ustalenia lokalizacji szczegółowej inwestycji budowlanych i stref ochronnych oraz wyrażania zgody na zmianę sposobu wykorzystania terenu
Opublikowane
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Jan Gołębiewski (Autor)

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication, with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License, which permits others to share the work with appropriate acknowledgment of the authorship and initial publication in this journal.
