W
o
d
o
c
i
ąg
i
i
k
a
n
a
li
z
a
c
j
a
W
o
d
o
c
i
ąg
i
i
k
a
n
a
li
z
a
c
j
a
/W
a
t
e
r s
u
pp
l
y
a
n
d
s
e
w
age
I
de
n
ty
f
i
k
a
c
j
a
f
a
r
ma
c
e
u
tyk
ó
w
w
o
d
c
i
e
k
a
c
h
skł
ad
o
w
i
sk
o
wyc
h
– sc
r
ee
n
i
n
g
t
e
st
I
de
n
t
i
f
i
c
a
t
i
on
of
p
h
a
r
ma
c
e
u
t
i
c
a
l
s
i
n
l
a
n
d
f
ill
l
ea
c
h
a
t
e
s – sc
r
ee
n
i
n
g
t
e
st
RA
F
A
Ł N
O
W
A
K,
M
AR
I
A
WŁ
O
DAR
C
Z
Y
K-
M
A
KUŁ
A
DO
I 10
.
36119/15
.
2025
.
11
.
8
O
becnie
w
ielu badac
z
y
z
ajmuje
s
ię ident
y
fi
k
acją
ź
r
ó
deł
z
aniec
z
y
s
z
c
z
enia
ś
r
o
d
ow
i
s
k
a
wo
dneg
o
farmaceut
yk
ami
o
ra
z
o
ceną p
o
z
i
o
mu
s
k
a
ż
enia
wó
d
.
Ak
tuali
z
acja
Dy
re
k
t
ywy
ś
cie
kow
ej d
o
t
y
c
z
ąca
o
c
z
y
s
z
c
z
ania
ś
cie
ków
o
bejmuje
międ
z
y
inn
y
mi m
o
nit
o
r
ow
anie
s
tę
ż
enia
wy
bran
y
ch farmaceut
yków.
Z
a
k
re
s
anali
z
o
granic
z
a
s
ię jedna
k
d
o
o
z
nac
z
a-
nia 12
z
w
ią
z
ków
, ale
w
ś
cie
k
ach ident
y
fi
kow
ane
s
ą ta
k
ż
e inne
z
w
ią
z
k
i a
k
t
yw
ne
z
tej grup
y
mi
k
r
o
z
aniec
z
y
s
z
c
z
eń
.
Celem badań b
y
ła ident
y
fi
k
acja farmaceut
yków
w
o
dcie
k
ach p
o
bran
y
ch
z
pr
z
yk
ład
ow
eg
o
s
k
ład
ow
i
s
k
a
.
O
z
nac
z
a-
nie ja
ko
ś
ci
owo
-il
o
ś
ci
ow
e pr
ow
ad
z
o
n
o
z
wyko
r
z
y
s
taniem ciec
z
ow
ej chr
o
mat
o
grafii
z
dete
k
t
o
rem
M
S/
M
S
.
W anali-
z
ie ja
ko
ś
ci
ow
ej
z
ident
y
fi
kow
an
o
wy
s
tęp
ow
anie 88
z
w
ią
z
ków
nale
ż
ąc
y
ch d
o
r
ó
ż
n
y
ch grup
z
w
ią
z
ków
a
k
t
yw
n
y
ch
:
nie
s
ter
o
id
ow
e le
k
i pr
z
eci
w
z
apalne, pr
z
eci
w
drga
wkow
e, p
o
ch
o
dne ben
z
o
dia
z
epin
y
, ant
y
bi
o
t
yk
i,
o
pi
o
id
ow
e pr
z
e-
ci
w
b
ó
l
ow
e, pr
z
eci
w
pa
s
o
ż
y
tnic
z
e, c
y
t
o
s
tat
yk
i, β-bl
ok
er
y
, h
o
rm
o
n
y
andr
o
genne, j
o
d
ow
e
ś
r
o
d
k
i
ko
ntra
s
t
ow
e i inne
.
W anali
z
ie il
o
ś
ci
ow
ej p
o
s
z
c
z
eg
ó
ln
y
ch
z
w
ią
z
ków
wyk
a
z
an
o
z
r
ó
ż
nic
ow
ane
s
tę
ż
enia
:
o
d mniej
s
z
eg
o
o
d granic
y
o
z
nac
z
aln
o
ś
ci d
o
25
μ
g/dm
3
.
Sł
ow
a
k
luc
z
ow
e
:
mi
k
r
o
z
aniec
z
y
s
z
c
z
enia, farmaceut
yk
i, pr
o
du
k
t
y
o
chr
o
n
y
o
s
o
bi
s
tej,
o
dcie
k
i
s
k
ład
ow
i
s
kow
e,
s
k
ład
o
-
w
i
s
k
a
o
dpad
ów
ko
munaln
y
ch, L
C
-
M
S/
M
S
Currentl
y
, a number
o
f re
s
earcher
s
are inv
o
lved in identif
y
ing
s
o
urce
s
o
f pharmaceutical c
o
ntaminati
o
n in the aquatic
envir
o
nment and a
ss
e
ss
ing the level
o
f c
o
ntaminati
o
n
o
f
w
ater b
o
die
s
.
The update
o
f the Wa
s
te
w
ater
D
irective
o
n
w
a
s
te
w
ater treatment include
s
, am
o
ng
o
ther thing
s
, the m
o
nit
o
ring
o
f c
o
ncentrati
o
n
s
o
f
s
elected pharmaceutical
s
.
H
ow
ever, the
s
c
o
pe
o
f anal
y
s
i
s
i
s
limited t
o
the determinati
o
n
o
f 12 c
o
mp
o
und
s
, but
o
ther active c
o
mp
o
und
s
fr
o
m thi
s
gr
o
up
o
f micr
o
p
o
llutant
s
are al
s
o
identified in
w
a
s
te
w
ater
.
The aim
o
f thi
s
s
tud
y
w
a
s
t
o
identif
y
pharmaceutical
s
in
landfill leachate c
o
llected fr
o
m an e
x
ample landfill
s
ite
.
Q
ualitative-quantitative determinati
o
n
w
a
s
carried
o
ut u
s
ing
liquid chr
o
mat
o
graph
y
w
ith an
M
S/
M
S detect
o
r
.
The qualitative anal
y
s
i
s
identified the pre
s
ence
o
f 88 c
o
mp
o
und
s
bel
o
nging t
o
different gr
o
up
s
o
f active c
o
mp
o
und
s
:
n
o
n-
s
ter
o
idal anti-inflammat
o
r
y
drug
s
, antic
o
nvul
s
ant
s
,
ben
z
o
dia
z
epine derivative
s
, antibi
o
tic
s
,
o
pi
o
id analge
s
ic
s
, antipara
s
itic
s
, c
y
t
o
s
tatic
s
, β-bl
o
c
k
er
s
, andr
o
genic
h
o
rm
o
ne
s
, i
o
dine c
o
ntra
s
t agent
s
and
o
ther
s
.
Q
uantitative anal
y
s
i
s
o
f individual c
o
mp
o
und
s
s
h
ow
ed var
y
ing
c
o
ncentrati
o
n
s
:
fr
o
m le
ss
than the limit
o
f quantificati
o
n t
o
25
μ
g/dm
3
.
Ke
ywo
rd
s
:
micr
o
p
o
llutant
s
, pharmaceutic
s
, per
s
o
nal care pr
o
duct
s
, landfill leachate, municipal
s
o
lid
w
a
s
te landfill
s
,
L
C
-
M
S/
M
S
W
p
r
o
w
ad
z
e
n
i
e
Z
g
o
dnie
z
pred
yk
cją
O
rgani
z
acji Na-
r
o
d
ów
Z
jedn
o
c
z
o
n
y
ch,
wy
t
w
ar
z
anie
s
ta-
ł
y
ch
o
dpad
ów
ko
munaln
y
ch
w
s
k
ali gl
o
-
balnej
w
z
r
o
ś
nie
z
2,3 miliarda t
o
n
w
2024
r
.
d
o
3,8 miliarda t
o
n
w
r
ok
u 2050
.
W 2020 r
ok
u be
z
p
o
ś
redni, gl
o
baln
y
ko
s
z
t g
o
s
p
o
dar
k
i
o
dpadami
wy
n
o
s
ił 252
miliard
y
d
o
lar
ów.
A
nali
z
ując
ko
s
z
t
y
u
k
r
y
te
z
w
ią
z
ane
z
migracją
z
aniec
z
y
s
z
c
z
eń,
k
t
ó
-
re
w
pł
yw
ają na p
o
gar
s
z
anie
s
ię
s
tanu
z
dr
ow
ia
s
p
o
łec
z
eń
s
t
w
o
ra
z
z
mian
y
k
lima-
t
y
c
z
ne,
wy
ni
k
ające
z
nie
w
ła
ś
ci
wy
ch pra
k
-
t
yk
ut
y
li
z
acji
o
dpad
ów
, pr
z
e
w
iduje
s
ię
w
z
r
o
s
t
ko
s
z
t
ów
d
o
361 miliard
ów
d
o
la-
r
ów
, a
w
r
ok
u 2050 r
.
m
o
ż
e pr
z
e
k
r
o
c
z
y
ć
640 miliard
ów
d
o
lar
ów
[
2
].
M
i
k
r
o
z
aniec
z
y
s
z
c
z
enia
o
rganic
z
ne
s
ą
s
pec
y
fic
z
ną grupą
z
w
ią
z
ków
chemic
z
-
n
y
ch,
wy
s
tępującą pr
z
e
w
a
ż
nie
w
z
r
ó
ż
ni-
c
ow
an
y
ch
s
tę
ż
eniach pra
k
t
y
c
z
nie
w
e
w
s
z
y
s
t
k
ich elementach
ś
r
o
d
ow
i
s
k
a
.
Z
e
w
z
ględu na
w
ła
ś
ci
wo
ś
ci fi
z
yko
-chemic
z
ne
i m
o
ż
li
w
e
o
dd
z
iał
yw
anie
s
y
nergi
s
t
y
c
z
ne
m
o
gą
wyw
ierać t
ok
s
y
c
z
n
y
w
pł
yw
na
o
r-
gani
z
m
y
wo
dne i gleb
ow
e
.
Sp
o
ś
r
ó
d lic
z
-
n
y
ch r
o
d
z
aj
ów
mi
k
r
o
z
aniec
z
y
s
z
c
z
eń
wy
-
s
tępując
y
ch
w
wo
dach,
ś
cie
k
ach i
o
dcie-
k
ach
s
k
ład
ow
i
s
kowy
ch m
o
ż
na
wy
r
ó
ż
nić
[
8, 10, 16-19
]:
farmaceut
yk
i (ant
y
bi
o
t
yk
i,
le
k
i pr
z
eci
w
b
ó
l
ow
e, nie
s
ter
o
id
ow
e le
k
i
pr
z
eci
w
z
apalne, h
o
rm
o
n
y
,
o
pi
o
id
y
, le
k
i
p
s
y
chiatr
y
c
z
ne), pr
o
du
k
t
y
higien
y
o
s
o
bi-
s
tej (filtr
y
UV,
s
ub
s
tancje
z
apach
ow
e,
ś
r
o
d
k
i de
z
y
nfe
k
ujące i
ko
n
s
er
w
ujące), pe-
s
t
y
c
y
d
y
i herbic
y
d
y
, mi
k
r
o
pla
s
ti
k
i (
M
P
s
),
s
ub
s
tancje per
–
i p
o
liflu
o
r
o
al
k
il
ow
e
(P
F
A
S)
–
„
w
iec
z
ne chemi
k
alia
”
,
w
iel
o
-
pier
ś
cieni
ow
e
w
ęgl
owo
d
o
r
y
ar
o
mat
y
c
z
ne
(WW
A
), p
o
lichl
o
r
ow
ane bifen
y
le (PC
B
)
i inne
.
Z
g
o
dnie
z
definicją p
o
daną pr
z
e
z
amer
yk
ań
s
k
ą
A
gencję
O
chr
o
n
y
Śr
o
d
ow
i-
s
k
a (
E
P
A
) farmaceut
yk
i i pr
o
du
k
t
y
o
chr
o
n
y
o
s
o
bi
s
tej (PPCP
s
–
pharmaceutical
s
and
per
s
o
nal care pr
o
duct
s
) t
o
grupa
z
w
ią
z
-
ków
chemic
z
n
y
ch
o
bejmująca le
k
ar
s
t
w
a
(na receptę
o
ra
z
d
o
s
tępne be
z
p
o
ś
redni
o
),
dr in
ż
.
R
afał N
ow
a
k
http
s
:
//
o
rcid
.o
rg/0000-0002-3543-7363 rafal
.
n
ow
a
k@
pc
z
.
pl,
pr
o
f
.
dr hab
.
in
ż
.
M
aria Wł
o
darc
z
yk
-
M
a
k
uła http
s
:
//
o
rcid
.o
rg/0000-0002-3978-2420 m
.w
l
o
darc
z
yk
-ma
k
ula
@
pc
z
.
pl
‒
P
o
litechni
k
a
C
z
ę
s
t
o
ch
ow
s
k
a, W
y
d
z
iał
I
nfra
s
tru
k
tur
y
i Śr
o
d
ow
i
s
k
a, Katedra Sieci i
I
n
s
talacji Sanitarn
y
ch
.
11/2025
www.
inf
o
rmacjain
s
tal
.
c
o
m
.
pl 51
