www.informacjainstal.com.pl

4/2025

Instalacje basenowe

Wprowadzenie

Rada Europejska, realizując zobowią-

zania porozumienia paryskiego [1],

w2019 roku potwierdziła nową strategię

mającą na celu osiągnięcie neutralności

klimatycznej Europy do 2050 roku (Euro-

pejski Zielony Ład) [2]. Rok później unijni

przywódcy zaakceptowali plan, zgodnie

zktórym do 2030 roku nastąpi ogranicze-

nie emisji gazów cieplarnianych oco naj-

mniej 55% w porównaniu z poziomem

z 1990 roku. Tym samym 5 maja 2021

roku Rada iParlament Europejski osiągnę-

ły wstępne porozumienie polityczne doty-

czące Europejskiego prawa klimatyczne-

go i w lipcu tego samego roku Komisja

zaproponowała pakiet „Gotowi na

55”[3], który zawierał zestaw wniosków

ustawodawczych iinicjatyw politycznych

mających na celu dostosowanie przepi-

sów unijnych do wyznaczonych celów

klimatycznych. Obecnie Unia Europejska

dąży do neutralności klimatycznej do

2050 roku, awizja gospodarki ozerowej

emisji gazów cieplarnianych jest interesu-

jąca w kontekście postępujących zmian

klimatycznych.

Uwzględniając wspomniane przepisy,

oczywiste wydaje się dążenie do gospo-

darki niskoemisyjnej poprzez ograniczenie

zużycia nieodnawialnych źródeł energii.

Kluczowe stają się zatem nie tylko systemy

oczyszczania wody [4], czy dobór odpo-

wiedniego systemu odzysku wody

z uwzględnieniem kontroli parametrów

procesu filtracji, płukania złóż filtracyjnych

iczyszczenia membran [5,6], ale również

odzysk ciepła. Analizując liczbę publikacji

zostatnich lat dotyczących zastosowania

odnawialnych źródeł energii, w tym

odzys ku ciepła ze ścieków, można zauwa-

żyć, iż systemy te cieszą się dużym zainte-

resowaniem badaczy, nie tylko waspekcie

teoretycznym, ale przede wszystkim wza-

kresie możliwości zastosowania, czy pro-

jektowania takich systemów.

Obiekty basenowe należą do budyn-

ków odużym zapotrzebowaniu na wodę

ienergię. Woda wykorzystywana jest do

celów sanitarno-higienicznych oraz tech-

nologicznych. Zużycie wody w basenie

krytym różni się wzależności od przyję-

tych rozwiązań projektowych, wytycz-

nych, norm. W tradycyjnych instalacjach

wodno-kanalizacyjnych zużyta woda

z umywalek, pryszniców, czy płukania

złóż filtracyjnych jest bezpośrednio odpro-

wadzana do kanalizacji. Są to tzw. ścieki

szare, które są dobrym źródłem ciepła,

które można wykorzystać.

Najważniejszymi rodzajami odzysku

ciepła, które mogą być zastosowane

wobiekcie basenowym są:

l Odzysk ciepła zwody odprowadza-

nej do systemu odwodnienia basenu:

ten rodzaj odzysku ciepła, praktycznie

odbywa się bez dodatkowego źródła

energii, jest to najbardziej ekonomicz-

na forma oszczędzania energii wba-

senie krytym idlatego nie powinno jej

zabraknąć wżadnej instalacji baseno-

wej.

l Odzysk ciepła ze ścieków po płukaniu

złoża filtracyjnego: ten typ wymaga,

I nstalacje basenowe/Pool installations

Zużycie energii wobiekcie basenowym

zzastosowaniem odzysku ciepła ze ścieków szarych

Energy consumption in the swimming pool building using heat recovery

from grey water

ALINA ŻABNIEŃSKAGÓRA, JOANNA LIEBERSBACH, IWONA POLARCZYK

DOI 10.36119/15.2025.4.5

Ścieki szare są bardzo dobrym źródłem ciepła odpadowego. Ciepło to można wykorzystać do wstępnego pod-

grzewu wody użytkowej lub technologicznej, co wpływa znacząco na końcowe zużycie energii wbudynku. Obiek-

ty basenowe należą do budynków odużym zapotrzebowaniu na wodę ienergię. Uwzględniając liczbę obiektów

basenowych wPolsce, wniniejszym artykule przedstawiono teoretyczne rozważania dotyczące możliwości zmniej-

szenia zużycia energii wbudynku basenu krytego poprzez zastosowanie technologii energooszczędnych opartych

na wykorzystaniu odzysku ciepła ze ścieków szarych pochodzących znatrysków.

Słowa kluczowe: zużycie ciepłej wody, odzysk ciepła, pływalnie, zużycie energii dla układu przygotowania ciepłej

wody

Grey water is avery good source of waste heat. This heat can be used to pre-heat domestic or process water, which

has asignificant impact on the final energy consumption of the building. Swimming pool facilities are among the

buildings with high water and energy demand. Considering the number of swimming pool facilities in Poland, this

article presents atheoretical analysis of the possibility of reducing energy consumption in an indoor swimming pool

building through the application of energy-saving technologies based on the use of heat recovery from grey

wastewater from showers.

Keywords: hot water consumption, heat recovery, swimming pool, energy consumption for hot water system

dr inż. Alina Żabnieńska-Góra, dr inż. Joanna Liebersbach ‒ Politechnika Wrocławska, Wydział Inżynierii Środowiska, Wrocław

dr inż. Iwona Polarczyk ‒ kplan®AG, Bahnhofstraße 13, 93326 Abensberg, Germany.

Autor korespondencyjny/ Corresponding author: alina.zabnienska@pwr.edu.pl

Księga4_25.indb 41Księga4_25.indb 41 15.04.2025 17:27:5915.04.2025 17:27:59

4/2025 www.informacjainstal.com.pl

oprócz wymiennika ciepła, zbiornika

do przechowywania schłodzonej

wody płuczącej złoże filtracyjne.

l Odzysk ciepła ze ścieków szarych:

dotyczy odzyskiwania ciepła ze ście-

ków odprowadzanych zpomieszczeń

sanitarnych (prysznice i umywalki)

wbasenie.

Baseny są obiektami charakteryzują-

cymi się dużym zapotrzebowaniem na

energię elektryczną iciepło, wynikającym

z potrzeb ogrzewania wody i pomiesz-

czeń, klimatyzacji, czy oświetlenia obiek-

tu. Na rys. 1 przedstawiono główne ob-

szary, wktórych wykorzystywane jest cie-

pło w obiekcie basenowym [7]. Wynika

zniego, że prawie 50% ciepła jest zuży-

wane na podgrzanie wody basenowej

iprzygotowanie ciepłej wody do pryszni-

ców. Podobne wnioski wysunął E. Nowa-

kowski [8], zwracając uwagę na koniecz-

ność prowadzenia racjonalnej gospodarki

energetycznej w tego typu obiektach,

wtym dobór urządzeń grzewczych.

Baseny, zużywając dużo wody iener-

gii elektrycznej, powodują szereg oddzia-

ływań na środowisko, wytwarzając po-

średnio duże ilości dwutlenku węgla.

Można tego uniknąć poprzez odpowied-

nie monitorowanie zużycia wody ienergii

elektrycznej, dopasowanie ilości dostar-

czanej energii, czy zarządzanie energią

poprzez systemy automatyki budynkowej.

W Polsce do przygotowania odpowied-

niej ilości wody o zadanej temperaturze

najczęściej wykorzystywane są konwen-

cjonalne źródła ciepła. Są to układy,

w których wykorzystuje się wymienniki

ciepła współpracujące zkotłem lub zsie-

cią ciepłowniczą. Procesy przygotowania

wody wiążą się zwysokim zużyciem ener-

gii i wysokimi kosztami eksploatacji.

Wcelu zmniejszenia zużycia energii nale-

ży zaadaptować bardziej efektywne roz-

wiązania, które będą bazować na odna-

wialnych źródłach energii, hybrydowych

systemach energetycznych lub systemach

odzysku ciepła odpadowego. Dla warun-

ków pogodowych wPolsce, jednym zpo-

tencjalnych rozwiązań służących do

wstępnego podgrzewu wody iutrzymania

odpowiedniej temperatury wody baseno-

wej przy możliwie najniższych kosztach

eksploatacji, jest odzysk ciepła ze ście-

ków. Polska ma dość duży potencjał wtym

zakresie, albowiem zgodnie z[9] w2015

roku wPolsce znajdowało się 849 niecek

basenowych, w tym: 494 baseny owy-

miarach 25x12,5 m, 275 basenów trenin-

gowo-rekreacyjnych, 68 basenów sporto-

wych i 12 basenów olimpijskich (rys. 2).

W2023 roku, wkolejnym raporcie [10],

wprowadzono nową nomenklaturę i zi-

dentyfikowano 750 obiektów, wtym: 19

basenów olimpijskich (niecka odł. 50 m),

91 pływalni sportowych oszerokości mini-

mum 16 m, 485 klasycznych pływalni

owymiarach zbliżonych do 25 x 12,5 m,

60 pływalni szkoleniowych o długości

25m z3-4 torami (szerokość minimalna

8m) oraz 95 pływalni niepełnowymiaro-

wych (zniecką nie krótszą niż 16 m). We

wspomnianych 750 obiektach funkcjonuje

784 niecek basenowych.

Na rys. 3 zaprezentowano liczbę ba-

senów krytych w Polsce w 2023 roku

zpodziałem na województwa.

Charakterystyka obiektu

Analizę możliwości odzysku ciepła

przeprowadzono dla basenu będącego

częścią kompleksu rekreacyjno-konferen-

cyjnego. Goście mogą korzystać zarówno

zczęści rekreacyjno-sportowej, jak ihote-

lowej, gastronomicznej lub odnowy biolo-

gicznej. Wczęści basenowej można wy-

różnić trzy atrakcje wodne:

l trzy zjeżdżalnie wodne zelementami

wizualnymi iakustycznymi, odługości:

108 m (zewnętrzna), 136 m (zewnętrz-

na), 52 m (wewnętrzna dla dzieci),

l dwa jacuzzi, tj. ośmiokątne baseny

zwodą otemperaturze 36°C wypo-

sażone wdysze do masażu podwod-

nego,

l brodzik dla dzieci zwodą otemperatu-

rze wody 33°C, wyposażony wmałą

zjeżdżalnię

oraz dwa główne baseny:

l basen sportowy – owymiarach 25 m x

16 m, o temperaturze wody 27°C;

niecka podzielona jest na 6 torów;

głębokości od 1,80 m do 2,20 m. Od-

bywać się tu mogą zarówno treningi

sportowe, jak izajęcia nauki pływania,

l basen rekreacyjny – owymiarach 16 m

x 9 m, o temperaturze wody 30°C;

głębokości od 0,90 m do 1,30 m;

basen wyposażony jest wleżanki do

masażu, gejzery idysze wodne.

Wobiekcie przeprowadzono pomiary

zużycia ciepłej wody i temperatury wody

w natryskach basenowych w okresie 05-

18.04.2023 r. Wykorzystano bezinwazyjne

Rys. 1

Główne potrzeby grzewcze wobiekcie baseno-

wym [7]

Fig. 1 Main heating needs in aswimming pool

facility [7]

Rys. 3

Liczba pływalni krytych

wPolsce w2023

wposzczególnych woje-

wództwach [10]

Fig. 3 Number of indoor

swimming pools in Poland

in 2023 by region [10]

Rys. 2

Rodzaje basenów kry-

tych wPolsce:

a) w2015 roku,

b) w2023 roku [9,10]

Fig. 2 Types of indoor

swimming pools in

Poland: a) in 2015,

b) 2023 [9,10]

Księga4_25.indb 42Księga4_25.indb 42 15.04.2025 17:27:5915.04.2025 17:27:59

www.informacjainstal.com.pl

4/2025

Instalacje basenowe

urządzenia pomiarowe odokładności po-

miaru ± 1,0%:

1. Przenośny przepływomierz ultradź-

więkowy FLUXUS F601 firmy Flexim,

DN 10 do DN 400, -30°C do

+130°C;

2. Przenośny przepływomierz ultradź-

więkowy Portaflow C firmy Fuji, DN 13

do DN 400, -40°C do +100°C;

3. Bezprzewodowa platforma do po-

miaru temperatury firmy Wisensys, od-

-50°C do +150°C.

Zmienność temperatury wody zimnej

iciepłej wnatryskach basenowych anali-

zowanego obiektu przedstawiono na

rys.4. Szczególną uwagę należy zwrócić

na temperaturę wody zimnej, która zawie-

rała się wprzedziale od 10,8 do 46°C.

Średnia temperatura zimnej wody wynosi-

ła 14,16°C. Temperatura ciepłej wody

zawierała się w przedziale od 35,1 do

49,6°C, co wynosi średnio 45,48°C.

Na rys. 5 przedstawiono przepływ cie-

płej wody wnatryskach basenowych anali-

zowanego obiektu. Rys. 6 przedstawia do-

bowe zużycie ciepłej wody. Wartości za-

wierały się wprzedziale od 28 do 40 m

średnie dobowe zużycie wyniosło 31,2 m

Jak wynika zpomiarów, zużycie wody

wobiekcie basenowym, aco za tym idzie

energii do podgrzania wody, jest duże.

Zatem baseny powodują szereg oddziały-

wań na środowisko, zwłaszcza tam, gdzie

są źle zarządzane.

W celu zmniejszenia zużycia energii

w obiekcie basenowym obowiązkowe

staje się stosowanie energooszczędnych

technologii, zwiększanie wydajności oraz

odzyskiwanie energii zróżnych procesów

iukładów technologicznych.

Biorąc powyższe pod uwagę, wyko-

nano teoretyczną analizę możliwości ob-

niżenia zużycia energii dla rzeczywistego

obiektu basenowego. Przeprowadzono

pomiary zużycia ciepłej wody przezna-

czonej na cele sanitarne oraz odpowied-

nio, temperatury wody zimnej i ciepłej.

Dane te były podstawą do analizy.

Zaproponowano zastosowanie odzy-

sku ciepła ze ścieków szarych. Nie brano

jednak pod uwagę technicznych rozwią-

zań samych urządzeń do odzysku ciepła.

Analiza oszczędności energii

System odzyskiwania ciepła ze ście-

ków może wykorzystać do 70% energii

odpadowej, zmniejszając zużycie energii

[11, 12, 13, 14]. Wtej części artykułu sku-

piono się na analizie oszczędności energii

wynikających zzastosowania odzysku cie-

pła ze ścieków szarych wanalizowanym

obiekcie. Rozpatrzono wykorzystanie po-

tencjału cieplnego ścieków pochodzących

z natrysków do wstępnego podgrzania

wody. Na rys. 7 przedstawiono uprosz-

czony schemat układu przygotowania cie-

płej wody, na którym odpowiednio zazna-

czono temperaturę wody zimnej T

, tempe-

raturę wody ciepłej T

oraz temperaturę

ścieków szarych T

. Wtym układzie zasto-

sowany wymiennik ciepła odpowiada za

podgrzanie wody zimnej do temperatury

60°C. Na rys.8 przedstawiono uprosz-

czony schemat układu przygotowania

Rys. 4

Temperatura wody zimnej iciepłej wnatryskach basenowych analizowanego obiektu

Fig.4 Cold and hot water temperature in the pool showers of the analysed facility

Rys. 6

Zużycie ciepłej wody wnatryskach basenowych analizowanego obiektu

Fig. 6 Hot water consumption in the swimming pool showers of the analysed facility

Rys. 5

Przepływ ciepłej wody wnatryskach basenowych

Fig. 5 Hot water flow rate in swimming pool showers

Księga4_25.indb 43Księga4_25.indb 43 15.04.2025 17:27:5915.04.2025 17:27:59

4/2025 www.informacjainstal.com.pl

ciepłej wody z zastosowaniem odzysku

ciepła ze ścieków szarych z natrysków,

gdzie: T

to temperatura wody zimnej, T

temperatura wody po podgrzewie wstęp-

nym wwymienniku ciepła Istopnia, T

temperatura ciepłej wody, T

to temperatu-

ra ścieków szarych odprowadzanych

znatrysków.

Zaprezentowany na rys.8 układ nie

uwzględnia szczegółów technicznych pro-

ponowanego systemu odzysku ciepła, jak

również pomija kwestie uzdatniania wody

basenowej, filtracji wody basenowej oraz

wód popłucznych. Teoretyczne analizy

iobliczenia oszczędności energii przepro-

wadzono na podstawie rzeczywistych da-

nych pomiarowych uzyskanych wobiekcie

basenowym oraz woparciu oodpowied-

nie przepisy inormy [15, 16]. Wyniki po-

miarów przepływu wody oraz temperatury

wody zimnej i ciepłej, przedstawiono na

wykresach na rys.4 irys.5. Na podstawie

danych literaturowych założono, iż tempe-

ratura ścieków szarych T4 zrys.8 wynosi

28-41°C [13, 17, 18, 19].

Oszczędności energii potrzebnej do

przygotowania ciepłej wody, dla zapro-

ponowanego rozwiązania odzysku ciepła

ze ścieków szarych (rys. 8), zostały okre-

ślone jako różnica pomiędzy zużyciem

ciepła potrzebnym do przygotowania cie-

płej wody zQ

ibez odzysku ciepła Q

Odzyskaną energię można obliczyć sto-

sując następujące wzory:

× ρ × c

× (T

-T

) × 3,6 × 10

-3

(1)

× ρ × c

× (T

-T

) × 3,6 × 10

-3

(2)

gdzie:

to przepływ wody wdm

/s,

to ciepło właściwe wody wkJ/(kg

K),

ρ to gęstość wody wkg/m

iQ

wyrażone jest wGJ.

Wartości przepływu wody m

, tempe-

ratury wody zimnej T

iciepłej T

uzyska-

no zpomiarów wykonanych wistniejącym

budynku. Temperatura ścieków szarych

z natrysku, która doprowadzana jest do

wymiennika I stopnia (przy odzysku cie-

pła) waha się wgranicach 28-41°C [17,

18, 19, 20]. Temperaturę wstępnie pod-

grzanej ciepłej wody za wymiennikiem

Istopnia T

przyjęto 30°C.

Na rys.9 przedstawiono zużycie ener-

gii dla układu przygotowania ciepłej wody

zibez odzysku ciepła ze ścieków szarych.

Dodatkowo w tabeli 1 przedstawiono

możliwe oszczędności energii wynikające

zzastosowania odzysku ciepła ze ścieków

szarych wanalizowanym budynku.

Podsumowanie iwnioski

Wartykule przedstawiono teoretycz-

ne rozważania analizujące możliwość re-

dukcji zużycia ciepła itym samym zmniej-

szenia kosztów zakupu energii do pod-

grzewania wody w istniejącym obiekcie

basenowym.

Sposób, wjaki wykorzystujemy ipro-

dukujemy energię, ma ogromny wpływ na

globalne zmiany klimatyczne. Przygoto-

wanie ciepłej wody w obiekcie baseno-

wym wymaga dostarczenia dużej ilości

energii. W analizowanym obiekcie to

średnio 4,1 GJ/d. Zmniejszenie zapotrze-

bowania na ciepło, atym samym zmniej-

szenie kosztów eksploatacyjnych izmniej-

szenie wpływu na środowisko, można

uzyskać stosując do wstępnego podgrze-

wu zimnej wody system odzysku ciepła ze

ścieków szarych odprowadzanych z na-

trysków. Zastosowanie takiego systemu

w analizowanym budynku, pozwoliłoby

na zaoszczędzenie 41-46% energii. Wiel-

kość odzysku ciepła jest związana nie tyl-

ko z natężeniem przepływu wody, ale

również z rzeczywistymi temperaturami

wody zimnej iciepłej.

Najwyższa wartość odzysku ciepła nie

zawsze występowała przy maksymalnym

przepływie wody. Wykonane pomiary

temperatury wody zimnej wykazały dużą

jej zmienność (od 10,8 do 46°C) wanali-

zowanym okresie. Wynikają one najpraw-

dopodobniej zniewłaściwej izolacji ciepl-

nej przewodów rozprowadzających.

Wokresach stagnacji, gdy nie ma poboru

wody dochodzi do podgrzania wody zim-

nej od instalacji ciepłej wody lub otocze-

nia. Niemniej jednak średnia temperatura

wody zimnej utrzymuje się na bezpiecz-

nym pod względem higienicznym pozio-

mie 14,16°C. Temperatura ciepłej wody

w analizowanym okresie zawierała się

wprzedziale od 35,1 do 49,6°C, średnia

temperatura ciepłej wody wynosiła

45,48°C. Dobowe zużycie ciepłej wody

zawiera się wprzedziale od 28 do 40 m

aśrednie dobowe zużycie wynosi 31,2 m

Rys. 9

Zużycie energii dla

układu przygoto-

wania ciepłej wody

zibez odzysku cie-

pła ze ścieków sza-

rych

Fig. 9 Energy con-

sumption for hot

water system with

and without grey

wastewater heat

recovery

Rys. 7

Uproszczony schemat układu przygotowania

ciepłej wody

Fig. 7 Simplified diagram of ahot water prepa-

ration system

Rys. 8

Uproszczony schemat układu

przygotowania ciepłej wody

zzastosowaniem odzysku

ciepła ze ścieków szarych

znatrysków

Fig. 8 Simplified scheme of hot

water preparation system

using heat recovery from grey

wastewater from showers

Tabela 1 Możliwe oszczędności energii wynikające z zastosowania odzysku ciepła ze ścieków

szarych

Table 1 Possible energy saving by recovering heat from grey wastewater

Odzysk ciepła

na potrzeby przygotowania

ciepłej wody użytkowej

Oszczędności energii GJ/dobę Oszczędności energii %

min. max. wartość średnia min. max. wartość średnia

1.36 2.28 1.79 41 46 44

Księga4_25.indb 44Księga4_25.indb 44 15.04.2025 17:27:5915.04.2025 17:27:59

www.informacjainstal.com.pl

4/2025

Instalacje basenowe

Ścieki bytowe mają na wypływie zbu-

dynku temperaturę wyższą niż 20°C,

aścieki szare odprowadzane znatrysków

nawet około 35°C. Biorąc pod uwagę

wysoką pojemność cieplną wody iznacz-

ne ilości wody zużywanej w budynkach

basenowych, wykorzystanie takiego źró-

dła ciepła wydaje się nie tylko celowe, ale

też ekonomicznie uzasadnione. Poprzez

odzysk ciepła ze ścieków szarych część

energii można wykorzystać ponownie,

dzięki czemu można zmniejszyć zużycie

paliw kopalnych, atym samym przyczynić

się do obniżenia emisji CO

. Sensowne

wydaje się zatem stwierdzenie, że ścieki

szare należą do odnawialnych źródeł

energii. Ścieki szare, zktórych można od-

zyskać energię, są dostępne przez cały

rok itylko wniewielkim stopniu są zależnie

od pory roku iwarunków pogodowych.

Powszechnym rozwiązaniem są pom-

py ciepła, które jako źródło ciepła wyko-

rzystują przepływające ścieki w dużych

kanałach zbiorczych. Możliwe są też roz-

wiązania, które bezpośrednio w punkcie

zrzutu ścieków mogą wykorzystać zawar-

te wnich ciepło.

Odzysk ciepła ze ścieków nie jest za-

gadnieniem nowym, niektóre instalacje

mają nawet kilkadziesiąt lat. Ciepło odzy-

skane w ten sposób ogranicza zużycie

energii w różnego rodzaju budynkach

oróżnym przeznaczeniu, wtym obiektach

basenowych.

BIBLIOGRAFIA:

[1] “EU and the Paris agreement: towards climate

neutrality,” Topics European Parliament, 2023.

[Online]. Available: https://www.europarl.

europa.eu/topics/en/article

/20191115STO66603/eu-and-the-paris-

agreement-towards-climate-neutrality. [Acces-

sed: 15-Mar-2025].

[2] Komisja Europejska, “Europejski Zielony Ład

Aspirowanie do miana pierwszego kontynentu

neutralnego dla klimatu.” [Online]. Available:

https://commission.europa.eu/strate-

gy-and-policy/priorities-2019-2024/europe-

an-green-deal_pl. [Accessed: 15-Mar-2025].

[3] “Gotowi na 55,” Rada Europejska, Rada Unii

Europejskiej, 2025. [Online]. Available:

https://www.consilium.europa.eu/pl/poli-

cies/fit-for-55/. [Accessed: 18-Feb-2025].

[4] Madej P., Piechurski F.G., “Ocena efektów

oczyszczania wody w krytych pływalniach

wielobasenowych,” Instal, vol. 09, 2021, doi:

10.36119/15.2021.9.5.

[5] Mika-Shalyha A., Wyczarska-Kokot J., Lem-

part-Rapacewicz A., “Filtracja membranowa

wobiektach basenowych – studium przypad-

ku,” Instal, vol. 9, pp. 36–41, 2024, doi:

10.36119/15.2024.9.4.

[6] Mika-Shalyha A., Wyczarska-Kokot J., Lem-

part-Rapacewicz A., “Water consumption rates

in indoor swimming pools: Analysis of design

assumptions in the context of green deal imple-

mentation,” Desalin. Water Treat., vol. 320, p.

100874, Oct. 2024, doi: 10.1016/j.

dwt.2024.100874.

[7] Bundesamt für Sport BASPO, Fachstelle Sport-

anlagen, 2532 Magglingen, 301 – Bäder –

Grundlagen für Planung, Bau und Betrieb.

2008. .

[8] Nowakowski E., “Rozkład zużycia i źródła

ciepła w obiektach basenowych,” Rynek

Instal., vol. 1–2, 2013.

[9] “Pływalnie kryte w Polsce. Inwentaryzacja

bazy sportowej,” Departament Infrastruktury

Sportowej Ministerstwa Sportu i Turystyki,

2015. [Online]. Available: https://www.gov.

pl/web/sport/plywalnie-kryte-w-

polsce-2015. [Accessed: 12-Jan-2025].

[10] Stankiewicz M., Ludwig R.,“Pływalnie kryte

w Polsce. Inwentaryzacja bazy sportowej,”

Dep. Infrastruktury Sport. Minist. Sport. i Tur.

(Warszawa 2023), vol. 44, no. lipiec-paź-

dziernik, pp. 30–44, 2023.

[11] European Commission, “Energy Union Pack-

age – A Framework Strategy for a Resilient

Energy Union with aForward-Looking Climate

Change Policy,” COM(2015) 80 Final, pp.

1–21, 2015.

[12] P. E. I. R. U. EUROPEJSKIEJ, “DYREKTYWA

PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

2012/27/UE zdnia 25 października 2012 r.

wsprawie efektywności energetycznej, zmiany

dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE

oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE

i2006/32/WE,” Dz. Urzędowy Unii Eur., pp.

1–56, 2012.

[13] Niewitecka K., “Possibilities of heat energy

recovery from greywater systems,” E3S Web

Conf., vol. 30, no. 03003, p. 03003, Feb.

2018, doi: 10.1051/e3sconf/20183003003.

[14] Pinter R., “Wastewater heat recovery systems:

a simple, cost-effective way to help meet the

Renovation Wave energy saving and decar-

bonisation targets,” no. December, pp. 60–63,

2020.

[15] DIN 19643-1 – 2023-06 Aufbereitung von

Schwimm – und Badebeckenwasser – Teil 1:

Allgemeine Anforderungen. 2023.

[16] Sokołowski C. “Wymagania sanitarno-higie-

niczne dla krytych pływalni. Pol Zrzesz Inżynie-

rów iTech Sanit. 1998,” 1998.

[17] Kolaszewski A., “Odzysk ciepła ze ścieków

w krytych pływalniach,” Pływalnie i baseny,

2013. [Online]. Available: http://plywalniei-

baseny.pl/odzysk-ciepla-ze-sciekow-w-kry-

tych-plywalniach/. [Accessed: 01-Feb-2025].

[18] Schramek E.R., Taschenbuch für Heizung und

Klimatechnik einschließlich Warmwasser und

Kältetechnik, 75th ed. München: Oldenbourg

Industrieverlag.

[19] Q. Zhang, X. Fan, W. Zhang, and Z. Wang,

“Utilization Potential and Economic Feasibility

Analysis of Bathing Sewage and its Heat Gen-

erated in Colleges and Universities,” Energy

Procedia, vol. 142, pp. 1244–1250, 2017, doi:

10.1016/j.egypro.2017.12.513.

[20] Ninikas K., Hytiris N., Emmanuel R., B. Aaen B.,

“Recovery and Valorisation of Energy from

Wastewater Using aWater Source Heat Pump

at the Glasgow Subway : Potential for Similar

Underground Environments,” Resources, vol. 8,

no. 4, p. 169, 2019, doi: https://doi.

org/10.3390/resources8040169.

Rusza nabór wniosków na dofinansowanie

magazynów energii zbudżetem 4 mld zł

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki

Wodnej (NFOŚiGW) otworzył nabór wniosków o dofinanso-

wanie na magazyny energii elektrycznej. Finansowanie pro-

gramu priorytetowego wwysokości ponad 4 mld zł zapewnio-

no zFunduszu Modernizacyjnego.

l Nabór wniosków w programie Magazyny energii elek-

trycznej izwiązana znimi infrastruktura dla poprawy stabil-

ności polskiejsieci elektroenergetycznejpotrwa od 4 kwiet-

nia do 30 maja 2025 r.

l Celem programu jest poprawa stabilności pracy Krajowej

Sieci Energetycznej (KSE) oraz bezpieczeństwa energetycz-

nego kraju.

Nabór wniosków dotyczy inwestycji:

l budowa magazynów energii elektrycznej omocy nie mniejszej niż

2MW oraz pojemności nie mniejszej niż 4 MWh (m.in. kontenery

bateryjne, inwertery, transformatory, montaż modułów bateryj-

nych, systemy wspomagające) wraz ztestami iodbiorami maga-

zynów (zakres obligatoryjny);

l budowa przyłącza do sieci iinfrastruktury towarzyszącej (zakres

fakultatywny);

l konfiguracja iadaptacja magazynu (zakres fakultatywny).

Beneficjentami programu mogą zostać przedsiębiorcy z wyłą-

czeniem podmiotów sektora finansowego.

Termin naboru:4 kwietnia – 30 maja 2025 r.

Budżet programuwformie dotacji ipożyczek wynosi 4,15 mld zł.

Dla dotacji – do 3 735 000000 zł idla pożyczek – 415000 000 zł.

Intensywność dofinansowaniawformie dotacji – do 45 proc.

całkowitych kosztów inwestycji (dodatkowo 10 proc. dla średniego

przedsiębiorstwa i20 proc. dla małego przedsiębiorstwa); wformie

pożyczki na warunkach preferencyjnych lub rynkowych do 100 proc.

kosztów kwalifikowanych.

Szczegółowe informacje oprogramie na stronie:Magazyny

energii elektrycznej izwiązana znimi infrastruktura

Źródło:

Serwis Nauka wPolsce – naukawpolsce.pl.

Księga4_25.indb 45Księga4_25.indb 45 15.04.2025 17:27:5915.04.2025 17:27:59