System analizy krytyczności przewodów w sieciach wodociągowych z wykorzystaniem agregacji wielokryterialnej
DOI:
https://doi.org/10.17512/INSTAL.2026.07.01Słowa kluczowe:
analiza krytyczności, systemy wodociągowe, współczynniki krytyczności, agregacja wielokryterialna, niezawodność systemów, odporność systemu, wspomaganie decyzjiAbstrakt
Celem pracy było opracowanie koncepcji systemu wspomagającego analizę krytyczności przewodów w sieciach wodociągowych oraz uporządkowanie samego pojęcia krytyczności w kontekście eksploatacji infrastruktury przez służby utrzymania ruchu. Dokonano przeglądu istniejących metod oceny, obejmujących m.in. wskaźniki topologiczne, hydrauliczne, jakościowe, bezpieczeństwa oraz ekonomiczne. Zaproponowano ich integrację, stosując podejście wielokryterialne. W części aplikacyjnej przedstawiono autorski system analizy krytyczności, wykorzystujący dane opisujące strukturę sieci oraz parametry eksploatacyjne. W analizie uwzględniono m.in. indeks Todiniego, liczbę zasuw niezbędnych do izolacji przewodu, czas naprawy, współczynnik odporności oraz znaczenie strategiczne odbiorców. Zaproponowano metodę agregacji poszczególnych wskaźników do postaci jednego syntetycznego wskaźnika, umożliwiającego klasyfikację przewodów pod względem ich znaczenia dla funkcjonowania systemu. Badania przeprowadzone na przykładowym modelu sieci wodociągowej wykazały, że zastosowane podejście pozwala na bardziej skuteczną identyfikację elementów infrastruktury o najwyższej krytyczności. Uzyskane wyniki mogą wspierać proces planowania działań eksploatacyjnych, usprawniać ocenę skutków awarii oraz ograniczać ryzyko długotrwałych przerw w dostawie wody. Wnioski wskazują, że integracja różnych kategorii wskaźników stanowi efektywne narzędzie wspomagające podejmowanie decyzji w przedsiębiorstwach wodociągowych, przyczyniając się do zwiększenia niezawodności sieci, optymalizacji kosztów oraz poprawy jakości usług.
Pobrania
Bibliografia
[1] S. M. Klise, R. M. Hart, M. Bynum et al., Water Network Tool for Resilience (WNTR) User Manual, U.S. Envi-ronmental Protection Agency and Sandia National Laboratories, 2017.
[2] S. M. Klise, M. Bynum, D. Moriarty and R. Murray, “A software framework for assessing the resilience of drinking water systems,” Environmental Modelling & Software, vol. 95, pp. 420–431, 2017.
[3] M. Diao, M. Rauch and K. Sitzenfrei, “Global resilience analysis of water distribution systems,” Water Research, vol. 106, pp. 383–393, 2016.
[4] F. Meng, G. Fu and D. Farmani, “Topological attributes of water distribution systems and their relation to resi-lience,” Water Resources Research, vol. 54, no. 10, pp. 7737–7753, 2018.
[5] A. Bałut, R. Brodziak, J. Bylka and P. Zakrzewski, “Ranking approach to scheduling repairs of a water distribution system for the post-disaster response and restoration service,” Water, vol. 11, no. 8, 1591, 2019.
[6] A. Antonowicz and A. Urbaniak, “Analiza krytyczności elementów sieci wodociągowej na podstawie symulacji hy-draulicznych z wykorzystaniem biblioteki WNTR,” Instal, no. 6, pp. 43–48, 2022.
[7] A. Antonowicz, “Network subsegmentation method on the example of water distribution systems,” in Proceedings of the 39th ECMS International Conference on Modelling and Simulation, M. Scarpa, Ed., European Council for Modelling and Simulation, Catania, Italy, 2025, pp. 405–411.
[8] E. Todini, “Looped water distribution networks design using a resilience index based heuristic approach,” Urban Water, vol. 2, no. 2, pp. 115–122, 2000.
[9] D. Jung, D. Kang, J. H. Kim and K. Lansey, “Robustness-based design of water distribution systems,” Journal of Water Resources Planning and Management, vol. 140, no. 11, 04014033, 2014.
[10] D. Paez, Y. Filion and M. Hulley, “Battle of post-disaster response and restoration (BPDRR) – problem description and rules,” in Proceedings of the 1st International WDSA/CCWI Joint Conference, Kingston, Canada, 2018.
[11] Najwyższa Izba Kontroli, Utrzymanie i eksploatacja sieci wodociągowych w miastach, Informacja o wynikach kontroli P/17/048, Warszawa, 2018.
[12] S. Weber, M. Hart and S. Klise, “Vulnerability assessment of water distribution systems,” Journal of Water Resources Planning and Management, vol. 146, no. 2, 2020.
Opublikowane
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Ariel Antonowicz, Mateusz Leszek, Andrzej Urbaniak, Przemysław Zakrzewski (Autor)

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication, with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License, which permits others to share the work with appropriate acknowledgment of the authorship and initial publication in this journal.

