Woda z kranu czy woda butelkowana? Cena, jakość i ślad środowiskowy w świetle ostatnich danych.
DOI:
https://doi.org/10.17512/INSTAL.2026.07.03Słowa kluczowe:
woda wodociągowa, woda butelkowana, jakość wody przeznaczonej do spożycia, taryfy wod-kan, LCAAbstrakt
Polacy wypijają rocznie ponad 4,5 miliarda litrów wody butelkowanej, a statystyczny mieszkaniec sięga po nią średnio 120 razy w ciągu roku. Równolegle z kranów w polskich domach płynie woda, która, zgodnie z danymi Głównego Inspektoratu Sanitarnego, w 99,9% przypadków spełnia wszystkie wymagania jakościowe i jest znacząco tańsza od najpopularniejszych marek butelkowanych. Mimo to jej udział w codziennym piciu spada, a butelka pozostaje synonimem „bezpieczeństwa" i „smaku". W artykule porównano obie opcje w sześciu wymiarach: ceny, jakości i kontroli, zdrowia, środowiska, wygody oraz racjonalności wyboru. Artykuł został przygotowany na podstawie aktualnych taryf wodociągów ośmiu największych miast w Polsce, monitoringu cen w sieciach handlowych, krajowych i unijnych aktach prawnych (m.in. dyrektywa 2020/2184), publikacjach naukowych analizujących cykl życia (LCA) oraz danych operatora wodociągów w Częstochowie.
Pobrania
Bibliografia
[1] The Global Goals. Goal 6: Clean Water and Sanitation. https://globalgoals.org/goals/6--clean-water-and-sanitation/ (dostęp: 17.04.2026).
[2] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2184 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32020L2184 (dostęp: 17.04.2026).
[3] Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, Dz.U. 2017 poz. 2294.
[4] Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, t.j. Dz.U. 2001 nr 72 poz. 747, z późn. zm.
[5] Ustawa z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2026 poz. 605.
[6] World Health Organization. Guidelines for Drinking-water Quality: Fourth Edition Incorporating the First and Second Addenda. https://www.who.int/publications/i/item/9789240045064 (dostęp: 17.04.2026).
[7] NielsenIQ. Consumer Outlook 2024: Consumer Sentiment Driven Strategies to Drive Growth and Capture Spending. https://nielseniq.com/global/en/insights/report/2024/consumer-outlook-2024-6-consumer-sentiment-drivenstrategies-to-drive-growth-and-capture-spending/ (dostęp: 17.04.2026).
[8] Botto S. Tap Water vs. Bottled Water in a Footprint Integrated Approach. Nature Precedings, 2009. https://doi.org/10.1038/npre.2009.3407.1.
[9] Fantin V., Scalbi S., Ottaviano G., Masoni P. A method for improving reliability and relevance of LCA reviews: The case of life-cycle greenhouse gas emissions of tap and bottled water. Science of The Total Environment, 476-477, 2014, 228 241. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2013.12.115.
[10] Garfí M., Cadena E., Sanchez-Ramos D., Ferrer I. Life cycle assessment of drinking water: Comparing conventional water treatment, reverse osmosis and mineral water in glass and plastic bottles. Journal of Cleaner Production, 137, 2016, 997-1003. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.07.218.
[11] Villanueva C.M., Garfí M., Milà C., Olmos S., Ferrer I., Tonne C. Health and environmental impacts of drinking water choices in Barcelona, Spain: A modelling study. Science of The Total Environment, 795, 2021, 148884. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2021.148884.
[12] Thomassen G., Huysveld S., Boone L., Vilain C., Geysen D., Huysman K., Cools B., Dewulf J. The environmental impact of household's water use: A case study in Flanders assessing various water
sources, production methods and consumption patterns. Science of The Total Environment, 770, 2021, 145398. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2021.145398.
[13] Water UK. Annual Emissions Report 2021. https://www.water.org.uk/news-views-publications/publications/water-uk-annual-emissions-report-2021 (dostęp: 18.04.2026).
[14] SW Research. Raporty dotyczące zachowań i opinii konsumenckich. https://swresearch.pl/raporty (dostęp: 18.04.2026).
[15] WodaInfo. Zestawienia taryf i cen usług wodociągowo-kanalizacyjnych. https://wodainfo.pl/ (dostęp: 20.04.2026).
[16] Monitoring własny autora: zestawienie cen detalicznych wybranych wód butelkowanych w ogólnopolskich sieciach handlowych i sklepach internetowych, kwiecień 2026.
[17] Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych, Dz.U. 2011 nr 85 poz. 466.
[18] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/54/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie wydobywania i wprowadzania do obrotu naturalnych wód mineralnych. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/LSU/?uri=oj:JOL_2009_164_R_0045_01 (dostęp: 20.04.2026).
[19] Główny Inspektorat Sanitarny. Raport o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi za lata 2020-2022. Portal Gov.pl (dostęp: 20.04.2026).
[20] Herczyk, K., Grobelak, A. (2026). Stagnacja w instalacjach wodociągowych jako czynnik degradacji jakości wody–przegląd zagadnienia. INSTAL, (3), 32-36.
[21] Dudziak, M. (2018). Substancje aktywne biologicznie w środowisku człowieka: wybrane problemy. Wydawnictwo Politechniki Śląskiej.
[22] Mason S.A., Welch V.G., Neratko J. Synthetic Polymer Contamination in Bottled Water. Frontiers in Chemistry, 6, 2018, 407. https://doi.org/10.3389/fchem.2018.00407.
[23] Qian N., Gao X., Lang X., Deng H., Bratu T.M., Chen Q., Stapleton P., Yan B., Min W. Rapid single-particle chemical imaging of nanoplastics by SRS microscopy. Proceedings of the National Academy of Sciences, 121(3), e2300582121, 2024. https://doi.org/10.1073/pnas.2300582121.
[24] PWiK Okręgu Częstochowskiego SA. Informacje o jakości wody i ujęciach wody. https://www.pwik.czest.pl/ (dostęp: 02.05.2026).
Opublikowane
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Ewa Bień (Autor)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication, with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License, which permits others to share the work with appropriate acknowledgment of the authorship and initial publication in this journal.
